Αν κάποιος θέλει να πληροφορηθεί τα γεγονότα, από την οπτική μάλιστα πλευρά που τα δίνει η ιστορία, μπορεί να πάρει ένα ιστορικό βιβλίο. Αν θέλει όμως να βιώσει την ιστορία, οφείλει να διαβάσει λογοτεχνία.
 
Ποια ήταν η αφορμή για να εκδώσετε το «Επιβάτες φορτηγών»;
Αφόρμηση στάθηκε η «επίσκεψή» μου στο κατεχόμενο χωριό μου, το Δίκωμο. Λίγα μόνο λεπτά έξω από το σπίτι μου ήταν αρκετά για να περάσουν από την ψυχή και το μυαλό μου έντονα συναισθήματα κι αμέτρητες θύμησες της ζωής που είχα ζήσει εκεί μέχρι το ’74. Πιο βασανιστική, βέβαια, η μνήμη της τελευταίας φοράς που έφυγα, τη μέρα της εισβολής. Ακολουθούν οι εμπειρίες του πολέμου, με σημαντικότερη την επιβίβασή μας σε ανοικτά φορτηγά, χωρίς όπλα, για να μεταφερθούμε εκεί όπου γινόταν η εισβολή! Η κίνηση στον χρόνο –μπροστά πίσω– βοηθά ώστε να καλυφθεί η εποχή πριν το ’74 και τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα από την περίοδο της ΕΟΚΑ μέχρι σήμερα. Κυρίαρχες έννοιες στο βιβλίο μου είναι αυτή της κατοχής και του δράματος των αγνοουμένων, που συνεχίζεται ως τις μέρες μας.
 
Πόσο δύσκολο ήταν να συγκεντρώσετε τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να συνδυάσετε ιστορικά γεγονότα, τόπους και μυθοπλασία; Βάση σ’ ένα τέτοιο βιβλίο είναι τα βιώματα, δικά μας, αλλά και όσων άλλων έζησαν τα γεγονότα. Άντλησα από πηγές, άκουσα αφηγήσεις, διασταύρωσα τις πληροφορίες μου, πάντα με πρόθεση να μείνω αντικειμενικός, να μην αδικήσω κανένα. Από κει και πέρα, η ιστορία εναλλάσσεται με τον μύθο, που είναι  βέβαια θέμα δικής μου δημιουργίας.

Τα τελευταία χρόνια εκδίδονται πολλά ιστορικά μυθιστορήματα. Ποια είναι η συνεισφορά τους στο αναγνωστικό κοινό; Για να έχουν αξία τα ιστορικά μυθιστορήματα πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να είναι μυθιστορήματα! Με την έννοια ότι ζητούμενο είναι η λογοτεχνία και όχι η ιστορία. Αν κάποιος θέλει να πληροφορηθεί τα γεγονότα, από την οπτική μάλιστα πλευρά που τα δίνει η ιστορία, μπορεί να πάρει ένα ιστορικό βιβλίο. Αν θέλει όμως να βιώσει την ιστορία, οφείλει να διαβάσει λογοτεχνία.

Πόσο διδακτικό μπορεί να είναι ένα μυθιστόρημα; Ταυτίζονται, και σε ποιο σημείο, ο συγγραφέας με τον δάσκαλο Κώστα Λυμπουρή; Και γιατί να είναι διδακτικό ένα μυθιστόρημα; Αν τα όσα καταγράφει οδηγούν σ’ έναν ωφέλιμο προβληματισμό, αυτό είναι καλό. Η πρόθεση όμως να διδάξεις με το έργο σου πιθανό να σε οδηγήσει σε παγίδες. Η αφ’ υψηλού θεώρηση του αναγνώστη, σαν από το βάθρο κάποιας αυθεντίας, η δασκαλοκεντρική –με την κακή έννοια του όρου–  προσέγγιση, μπορεί να φέρει και τα αντίθετα αποτελέσματα. Εννοείται, πάντα, ότι ο κάθε συγγραφέας κουβαλά μέσα του και μεταφέρει, συνειδητά ή και ασυνείδητα, τον εαυτό του στα βιβλία του.

Ποιο βιβλίο διαβάσατε πρόσφατα και σας ενθουσίασε; Έχω διαβάσει το μυθιστόρημα της Κωνσταντίας Σωτηρίου «Η Αϊσέ πάει διακοπές». Ομολογώ ότι, ενώ δημιουργεί σε μια θεματική βάση που δεν της ήταν βιωματική, δεν υπολείπεται καθόλου σε βιωματικότητα όσων από μας ζήσαμε τα γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μας. Εκείνο βέβαια που εντυπωσιάζει πιο πολύ στο βιβλίο της Κωνσταντίας είναι η εντελώς ξεχωριστή χρήση της γλώσσας ως λογοτεχνικού οργάνου.

«Επιβάτες φορτηγών», Εκδόσεις Πάπυρος, Μάρτιος 2017

Κώστας Λυμπουρής

Ο Κώστας Λυμπουρής γεννήθηκε στη Λευκωσία της Κύπρου το 1950 και μεγάλωσε στο Κάτω Δίκωμο της επαρχίας Κερύνειας. Υπηρέτησε ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση, φτάνοντας στον βαθμό του λυκειάρχη. Είχε πλούσια δράση στη συνδικαλιστική οργάνωση των καθηγητών (ΟΕΛΜΕΚ) και στον Σύνδεσμο Ελλήνων Κυπρίων Φιλολόγων, στην προεδρία του οποίου υπηρέτησε για εφτά χρόνια. Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Εκπαιδευτικού Μεταρρυθμιστικού Ομίλου Κύπρου και μέλος στα συμβούλια άλλων, εκπαιδευτικών, κυρίως, ομίλων και συνδέσμων. Πήρε μέρος στις επιτροπές του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, για την έκδοση των βιβλίων Της πατρίδας χώματα (1985), Το καράβι της Κερύνειας (1987), και Η κατεχόμενη γη μας (1991). Εξέδωσε τη μελέτη Η ίδρυση της ΟΕΛΜΕΚ και η λειτουργία της από το 1953 μέχρι το 1960 (2005). Διηγήματά του δημοσιεύτηκαν στο λογοτεχνικά περιοδικά Ύλαντρον, Πόρφυρας, Νέα Ευθύνη, Η λέξη, Νέα Εποχή και Άνευ. Εξέδωσε τις συλλογές διηγημάτων Προσωρινά κλειστό (Πλανόδιον, 2006), Για μια μικρή παύλα (Κέδρος, 2011) και Των ημετέρων άλλων (Παράκεντρο, 2014). Με την τελευταία του αυτή συλλογή πήρε το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά του Επιβάτες φορτηγών (Πάπυρος, 2017). Από το 2000 μέχρι το 2007 συμμετείχε στην εκδοτική ομάδα του λογοτεχνικού περιοδικού Ύλαντρον. Από το 2008 μέχρι το 2011 υπηρέτησε ως Μορφωτικός Σύμβουλος στην Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα.