Η προεκλογική περίοδος μπήκε για τα καλά σε τροχιά σύγκρουσης. Όπως συμβαίνει συχνά όταν το πολιτικό σύστημα νιώθει πίεση, αντί να αναζητά απαντήσεις, αναζητά εχθρούς. Τη δεδομένη στιγμή, ένας εχθρός εμφανίζεται να είναι κοινός για όλους. Για σχεδόν όλο το φάσμα των παραδοσιακών κομμάτων, ο εχθρός είναι το Άλμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη.
ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΛΑΜ, από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικές στοχεύσεις, πυροβολούν προς την ίδια κατεύθυνση. Καθόλου τυχαία. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Άλμα είναι ένα πολυσυλλεκτικό πολιτικό ρεύμα, το οποίο τραβά ψήφους από παντού. Φυσιολογικό είναι αυτό να προκαλεί τρόμο.
Μέσα στον πανικό τους, όμως, τα παραδοσιακά κόμματα διαπράττουν δύο σοβαρά πολιτικά λάθη. Το πρώτο είναι δείγμα πολιτικής μυωπίας. Πιστεύουν πως πολεμώντας το Άλμα, θα τρομοκρατήσουν ή θα μεταπείσουν τους δικούς τους απογοητευμένους ψηφοφόρους και θα τους φέρουν πίσω στο μαντρί. Λες και πρόκειται για κάποια παροδική παρεξήγηση. Λες και ο ψηφοφόρος που εγκαταλείπει ένα κόμμα το οποίο στήριζε για χρόνια, το κάνει επιπόλαια. Από στιγμιαίο θυμό.
Αυτό, όμως, δεν στέκει ούτε πολιτικά ούτε λογικά. Όταν ένας ψηφοφόρος εγκαταλείπει ένα παραδοσιακό κόμμα για ένα νέο σχηματισμό, δεν μετακινείται επειδή βαρέθηκε. Μετακινείται επειδή έχει συσσωρεύσει δυσπιστία, δυσαρέσκεια, θυμό, απογοήτευση.
Μάλιστα, όταν επιλέγει ένα κόμμα που κεφαλαιοποιεί την εικόνα του ηγέτη του ως προσώπου που συγκρούστηκε με τη διαφθορά, το μήνυμα γίνεται ακόμη πιο καθαρό. Το ζήτημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό.
Οι ψηφοφόροι αυτοί δεν φεύγουν μόνο προς το Άλμα. Φεύγουν από ένα παλιό πολιτικό σχηματισμό που θεωρούν πλέον πως δεν τους εκπροσωπεί. Επειδή έχουν πειστεί ότι οι πολιτικές του δεν τους εκφράζουν. Επειδή δεν απάντησε πειστικά και δεν πολέμησε με ειλικρίνεια το τέρας της διαφθοράς.
Πιστεύει αλήθεια κάποιος, ότι ο ψηφοφόρος που εγκαταλείπει το κόμμα του ακριβώς επειδή δεν το εμπιστεύεται, θα επιστρέψει επειδή το κόμμα αυτό επιτίθεται στο νέο του προορισμό; Το πιθανότερο είναι να συμβεί ακριβώς το αντίθετο.
Κάθε επίθεση, που μοιάζει με συντονισμένη περιχαράκωση ενός παλιού κόμματος, μάλλον ενισχύει αντί να αποδυναμώνει το Άλμα. Μάλλον το συσπειρώνει αντί να το διαρρηγνύει. Μάλλον επιβεβαιώνει αντί να διαψεύδει το αφήγημα το οποίο το τροφοδοτεί. Με απλά λόγια, πολεμώντας το Άλμα, το δυναμώνουν ολοένα και περισσότερο.
Κάπου εδώ εμφανίζεται και το δεύτερο μεγάλο τους λάθος. Που ίσως είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό. Έχουν εστιάσει τόσο εμμονικά στο Άλμα, που σχεδόν αγνοούν τον άλλο μεγάλο απορροφητή ψήφων, τον Φειδία. Και όμως, αν υπάρχει χώρος όπου θα μπορούσαν θεωρητικά να ανακτήσουν απογοητευμένους ψηφοφόρους με πειστικά πολιτικά επιχειρήματα, αυτός είναι το κόμμα του ευρωβουλευτή.
Διότι, σε αντίθεση με το Άλμα, του οποίου η απήχηση εδράζεται σε συγκεκριμένο πολιτικό συμβολισμό -τη μάχη κατά της διαφθοράς- η στήριξη προς τον Φειδία φαίνεται σε μεγάλο βαθμό να εδράζεται στην αντισυστημική αντίδραση. Στη διάχυτη απογοήτευση και στην ψήφο διαμαρτυρίας.
Στην προκείμενη περίπτωση, όμως, επικρατεί μια περίεργη σιωπή. Προτιμούν να πολεμούν εκείνον που διαθέτει ισχυρό λόγο ύπαρξης, αντί εκείνον του οποίου η εκλογική δυναμική βασίζεται, ως επί το πλείστον, στην αμφισβήτηση και όχι σε κάποια επεξεργασμένη πολιτική πρόταση.
Είναι παράδοξο. Επιτίθενται στο πεδίο όπου έχουν τις λιγότερες πιθανότητες να ανακτήσουν χαμένο έδαφος και αμελούν το πεδίο όπου ίσως να είχαν πιθανότητες να πείσουν. Σαν να πυροβολούν εκείνον που βρίσκεται εντός τεθωρακισμένου οχήματος αντί εκείνον που κυκλοφορεί ακάλυπτος.
Βεβαίως, το μεγαλύτερο πρόβλημα των παραδοσιακών κομμάτων είναι βαθύτερο. Συμπεριφέρονται λες και το πρόβλημά τους να είναι οι νέοι παίκτες. Δεν είναι. Το πραγματικό πρόβλημά τους είναι ότι μεγάλο ποσοστό των ψηφοφόρων τους, αναζητούν διέξοδο από τον εγκλωβισμό τους για χρόνια σε παρατάξεις οι οποίες συσσώρευσαν οργή και αγανάκτηση με τις λανθασμένες τους πολιτικές επιλογές. Και αυτό δεν θεραπεύεται με επιθέσεις της στιγμής.
Θεραπεύεται με ειλικρινή αυτοκριτική. Με αξιοπιστία. Με πειστικές απαντήσεις. Με πολιτική ανανέωση, που να μοιάζει αληθινή και όχι προσχηματική. Όταν οι πολίτες αναζητούν διέξοδο, δεν επιστρέφουν επειδή φοβήθηκαν το νέο δρόμο. Επιστρέφουν μόνο αν δημιουργηθούν πέραν πάσης αμφιβολίας ξεκάθαρες συνθήκες, που θα τους κάνει να πιστέψουν ξανά στο παλιό.
Πλην, όμως, αυτό είναι κάτι που έπρεπε να είχε γίνει προ καιρού. Τώρα πια είναι πολύ αργά. Τώρα θα εισπράξουν το αποτέλεσμα της συσσωρευμένης οργής. Τώρα πια, κανένα επικοινωνιακό μπαράζ εναντίον του Άλμα δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα.
Αντί να αναρωτιούνται πώς θα αναχαιτίσουν το Άλμα, αυτό το οποίο έπρεπε να είχαν κάνει τα παραδοσιακά κόμματα ήταν να συνειδητοποιήσουν γιατί γεννήθηκε η ανάγκη για ένα Άλμα. Εκεί βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ερώτημα. Όλα τα άλλα είναι απλώς, πυρά κρότου λάμψης. Που οδηγούν αναπόφευκτα σε ήττα στις εκλογές.
