«Στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Ιδέες παίρνεις από παντού. Ενίοτε μάλιστα συμβαίνει οι καλύτερες να έρχονται μέσα απ’ την επαφή με κείμενα άσχετα με το θέμα που ίσως σε απασχολεί.»

Πώς ξεκινάτε να γράφετε ένα βιβλίο; Στην περίπτωση του «Η ιστορία της Σ.» τι συνέβηκε; Βιώματα προσωπικά αποτέλεσαν, θα έλεγα, το έναυσμα. Ωστόσο, μια εκτενής εξιστόρηση για να ανοίξει πειστικό διάλογο με τον Εαυτό και τον Άλλο οφείλει να μασκαρευτεί (σχήμα οξύμωρο, αλλά ισχύει). Εικόνες προσωπικές, σκέψεις, οσμές, όνειρα, αλλά και αναπάντητα ερωτήματα ή απώλειες (υλικές ή από εκείνες που συνηθίζουμε να αποκαλούμε «απώλειες μνήμης») χρειάζεται να περάσουν από τον μύλο του μύθου, την κρησάρα του παραμυθά, τα όπλα της αλληγορίας. Απαιτούν τη συνδρομή της επινόησης, το χιούμορ, την αυτοαναίρεση, τον σαρκασμό, ενίοτε δε και τον γρίφο. Κι αυτό γιατί παραδόξως, όσο λιγότερο συμπαγή, άκαμπτα και απόλυτα γίνονται, τόσο περισσότερο ενδιαφέροντα και αληθοφανή αποδεικνύονται στην πορεία. Το «Η ιστορία της Σ.» άρχισα να το γράφω πριν από δέκα χρόνια. Από τα αρχικά του στάδια μέχρι το τέλος του, ακολούθησε Γολγοθάς. Γλωσσικοί και υφολογικοί πειραματισμοί, ποικίλες και πλείστες αναδιατάξεις, επίμονη πάλη με λέξεις και φόρμες, αγώνας για το ξεδιάλυμα του ουσιώδους από το περιττό. Εκτός από το θέμα του-τοιχογραφία εποχής, με επίκεντρο την εξέλιξη ενός μοναχικού και ταλαιπωρημένου κοριτσιού, εκείνο που τελικά αναδείχτηκε ήταν μια αίσθηση τρυφερότητας, αλλά και μια ξενότητα, ένα είδος παρατεταμένης ναυτίας. Το τελευταίο, μες από τη συνομιλία του με τον αναγνώστη, ήλπιζα ότι θα ημέρευε.

Αλήθεια, από πού παίρνετε ιδέες για τα βιβλία σας; Στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Ιδέες παίρνεις από παντού. Ενίοτε μάλιστα συμβαίνει οι καλύτερες να έρχονται μες από την επαφή με κείμενα άσχετα με το θέμα που ίσως σε απασχολεί, γραφές διαφορετικές τόσο ως προς τη δική σου όσο και μεταξύ τους. 

Ο συγγραφέας εξελίσσεται γράφοντας ή διαβάζοντας; Και τα δυο. Διάβασμα – γράψιμο, σε άοκνη ερωτική συστηματική και –ει δυνατόν– καθημερινή βάση, αποτελούν προϋπόθεση και αναγκαία συνθήκη.  

Ποιο βιβλίο υπάρχει αυτή την περίοδο στο κομοδίνο σας; «Ποια», θα έλεγα, για να απαντήσω με ακρίβεια. Βιβλία στην πρώτη τους έκδοση, αλλά και κάποια σταθερά ως προς τη διαχρονική αξία τους, ως μόνιμοι οδοδείκτες. Αυτή την περίοδο, το «Πέδρο Πάραμο» του Χουάν Ρούλφο. Ένα βιβλίο με κεντρικό θέμα του ένα γιο που αναζητά τον πατέρα του σε έναν τόπο όπου τα όρια ανάμεσα σε πραγματικότητα, όνειρο, φαντασία, ζωή, θάνατο, έχουν καταργηθεί. Βιβλίο που έσπασε τα φράγματα της Λατινικής Αμερικής, κατορθώνοντας μέσα από το τοπικό, μεξικάνικο στοιχείο να αγγίξει το καθολικό και παγκόσμιο. Συγκλονιστικό και πολύ κοντά στην ατμόσφαιρα κάποιων εγκαταλειμμένων χωριών σε περιοχές της δικής μας Ηπείρου ή των Πύργων της Μάνης. 

Και πώς επιλέγετε τα βιβλία που θα διαβάσετε κάθε φορά; Τις περισσότερες φορές μετά από ενημέρωση ως προς την ποιότητα της γραφής, το είδος, τον συγγραφέα και σπανιότερα ως προς το θέμα που πραγματεύονται. Ωστόσο, υπάρχουν φορές που είναι τα βιβλία αυτά που με επιλέγουν. Είτε επειδή αυτό επιβάλλεται από κάποιες επικαιρικές ως επί το πλείστον αναγκαιότητες, είτε επειδή με τρόπο ανεξήγητο, αν και δεν ήταν στο πρόγραμμα να διαβαστούν, με το που πέφτουν στα χέρια μου, μετά από μια πρώτη λοξή ανάγνωση, με κεντρίζουν να προχωρήσω. 

«Η ιστορία της Σ.», Εκδόσεις: Γαβριηλίδης, Σελίδες: 309, Φεβρουάριος 2016

Η Χρύσα Φάντη

Η Χρύσα Φάντη γεννήθηκε το 1957 στην Αθήνα. Σπούδασε παιδαγωγικά και Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ασχολήθηκε με τη δικηγορία, τη μετάφραση κειμένων από τα γαλλικά και τα αγγλικά και τη μελέτη θεμάτων που αφορούν την παιδεία. Επί μία δεκαετία (1992 – 2002) έζησε διαδοχικά στο Κάιρο, τη Μόσχα, τη Δαμασκό και τη Λευκωσία της Κύπρου. Από το 1986 μέχρι και σήμερα εργάζεται στη δημόσια εκπαίδευση. Διηγήματα της έχουν δημοσιευτεί στα λογοτεχνικά περιοδικά «Πανδώρα» και «Πλανόδιον».

Τη Δευτέρα, στις 19:30 η Χρύσα Φάντη παρουσίασε το μυθιστόρημά της στο Πολιτιστικό Κέντρο Στροβόλου (Αρχ. Κυπριανού 34).