Η Κένυα γράφει ιστορία στον στίβο, ως η κυρίαρχη χώρα στους δρομείς μεγάλων αποστάσεων, κυρίως στον ημιμαραθώνιο και τον μαραθώνιο και ίσως το μυστικό είναι η φυλή Καλέντζιν.
Ο Σεμπάστιαν Σάγουε πήγε στο Λονδίνο, διέλυσε το παγκόσμιο ρεκόρ στον Μαραθώνιο σπάζοντας το φράγμα των δύο ωρών και αυτό που μάλλον δεν εξέπληξε κανέναν είναι ότι έχει γεννηθεί στην Κένυα.
Οι Κενυάτες δρομείς μεγάλων αποστάσεων, κυρίως οι μαραθωνοδρόμοι, κυριαρχούν εδώ και δεκαετίες. Ο Τζόε Λούο, ιδρυτής και επικεφαλής της Sonicjoy Solutions, μιας εταιρείας που επικεντρώνεται στη δημιουργία εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, αρθρογραφεί συχνά για το τρέξιμο στο medium, μια δημοφιλή πλατφόρμα δημοσίευσης άρθρων και ιστοριών όπου συγγραφείς και ειδικοί μοιράζονται τις γνώσεις τους.
Σε ένα από αυτά τα άρθρα του αναφέρει ότι δεν υπάρχει απλή απάντηση στο γιατί οι Κενυάτες είναι οι καλύτεροι δρομείς μεγάλων αποστάσεων. Είναι πιθανώς ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων, όπως η γενετική, το περιβάλλον, η κουλτούρα και το κίνητρο.
Η Κένυα, ο στίβος η γενετική και η φυλή Καλέντζιν
Μία από τις αιτίες για την κυριαρχία των Κενυατών είναι η γενετική. Πολλοί Κενυάτες δρομείς ανήκουν στην εθνοτική ομάδα -συχνά αναφέρεται ως φυλή- Καλέντζιν. Οι Καλέντζιν -αποτελούν περίπου το 13,4% του πληθυσμού της χώρας, περίπου 6,3 εκατομμύρια ανθρώπους- είναι μια νότια νιλοτική -νιλοτικές είναι οι φυλές που κατοικούν κυρίως στην κοιλάδα του Νείλου, την Κένυα, την Τανζανία και το Νότιο Σουδάν- εθνοτική ομάδα, η οποία είναι γνωστή για το λεπτό σώμα, τα μακριά πόδια και την υψηλή χωρητικότητα των πνευμόνων. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ιδανικά για αποτελεσματικό τρέξιμο και αντοχή σε μεγάλες αποστάσεις. Οι κύριες φυλές στην Κένυα, ταξινομημένες κατά πληθυσμό, περιλαμβάνουν τους Κιψίγκι, Νάντι, Ποκότ, Κέιγιο. Παρεμπιπτόντως, ο πατέρας του Σεμπάστιαν Σάγουε προέρχεται από τη φυλή Νάντι.
Πολλοί δρομείς μεγάλων αποστάσεων είναι αδύνατοι και μπορούν να εκπαιδευτούν ώστε να έχουν υψηλή χωρητικότητα των πνευμόνων. Ωστόσο, οι δρομείς Καλέντζιν έχουν ιδιαίτερα λεπτούς αστραγάλους και γάμπες, κάτι που είναι αρκετά σημαντικό στο τρέξιμο, καθώς όσο λιγότερο βάρος έχουν μακριά από το κέντρο βάρους τόσο πιο εύκολο είναι να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις.
Μερικοί ερευνητές έχουν επίσης υποστηρίξει ότι οι Κενυάτες έχουν υψηλότερο ποσοστό μυϊκών ινών βραδείας συστολής, οι οποίες είναι πιο ανθεκτικές στην κόπωση και μπορούν να χρησιμοποιούν το οξυγόνο πιο αποτελεσματικά.
Η Κένυα και το ιδανικό σώμα για στίβο
Μικρό σώμα, μεγάλοι πνεύμονες, λεπτότεροι αστράγαλοι και γάμπες, φαίνεται ότι το κορμί των Κενυατών δρομέων είναι τέλεια σχεδιασμένο για τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Ωστόσο, η γενετική από μόνη της δεν μπορεί να εξηγήσει την απόδοση των Κενυατών δρομέων.
Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να συμβάλει είναι το περιβάλλον. Οι περισσότεροι Κενυάτες δρομείς μεγαλώνουν στην περιοχή Rift Valley, η οποία βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 2.000 μέτρων. Η διαβίωση και η προπόνηση σε μεγάλο υψόμετρο μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία μεταφέρουν οξυγόνο στους μύες. Αυτό μπορεί να ενισχύσει την αερόβια ικανότητα και την αντοχή, ειδικά όταν αγωνίζονται σε χαμηλότερα υψόμετρα.
Επιπλέον, πολλοί Κενυάτες δρομείς ξεκινούν το τρέξιμο σε νεαρή ηλικία, ως τρόπο μετακίνησης στο σχολείο ή βοήθειας στις δουλειές του σπιτιού. Τα παιδιά που ζουν στη σκληρή αγροτική πραγματικότητα τρέχουν πάντα και παντού. Αυτό μπορεί να αναπτύξει το καρδιαγγειακό τους σύστημα και την στρατηγική τρεξίματος, κάτι που αφορά την ποσότητα ενέργειας που χρησιμοποιείται για να τρέξουν με δεδομένη ταχύτητα. Ακόμα και το έδαφος είναι ιδανικό για τρέξιμο, καθώς παντού υπάρχουν χωματόδρομοι.
Η Κένυα, ο στίβος και η ξεχωριστή κουλτούρα
Ίσως ο πιο σημαντικός παράγοντας που διαμορφώνει τους Κενυάτες δρομείς είναι η κουλτούρα τους. Το τρέξιμο δεν είναι απλώς ένα άθλημα ή ένα χόμπι για αυτούς, αλλά ένας τρόπος ζωής και μια πηγή υπερηφάνειας. Εμπνέονται από τα πρότυπά τους και τις παραδόσεις τους, οι οποίες εκτιμούν τη σκληρή δουλειά, την πειθαρχία και την επιμονή.
Όταν ο Κιπτσόγκε Κέινο -άλλος ένας δρομέας ης φυλής Καλέντζιν- νίκησε τον τότε κάτοχο του παγκόσμιου ρεκόρ Τζιμ Ριουν στον τελικό των 1.500 μέτρων στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού το 1968, δεν πήρε απλώς το χρυσό μετάλλιο. Ουσιαστικά ξεκίνησε την εποχή της κυριαρχίας της Κένυας. Οι γιατροί είχαν απαιτήσει από τον Κέινο να μην τρέξει στον αγώνα, καθώς είχε διαγνωστεί με λοίμωξη της χοληδόχου κύστης λίγες μέρες νωρίτερα. Μια λοίμωξη της χοληδόχου κύστης είναι απίστευτα επώδυνη και πονάει περισσότερο όταν αναπνέεις δυνατά κατά τη διάρκεια του τρεξίματος. Είναι απολύτως εκπληκτικό το γεγονός ότι ο Κιπτσόγκε άντεξε τον πόνο και έσπασε το παγκόσμιο ρεκόρ. Ωστόσο, αυτή δεν είναι μια μεμονωμένη περίπτωση επιμονής. Η φυλή Καλέντζιν είναι επίσης γνωστή για τη μεγάλη αντοχή της στον πόνο. Στην πραγματικότητα, αγκαλιάζουν τον πόνο και τον χρησιμοποιούν για να σκληρύνουν το μυαλό και το σώμα.
Η Κένυα, ο στίβος και η τελετή μύησης για τους έφηβους
Ο λαός Καλέντζιν εφαρμόζει μια τελετή μύησης, όταν οι έφηβοι περνούν από μια ιεροτελεστία μετάβασης στον ανδρισμό. Αρχικά, πρέπει να σέρνονται γυμνοί μέσα από μια σήραγγα γεμάτη τσουκνίδες, με τις αρθρώσεις τους δεμένες μεταξύ τους. Στη συνέχεια δέχονται χτυπήματα στο οστέινο μέρος του αστραγάλου, ενώ το μυρμηκικό οξύ από τις τσουκνίδες σκουπίζεται στα γεννητικά τους όργανα. Τότε η περιτομή γίνεται με ένα κοφτερό ξύλο.
Κατά τη διάρκεια όλης της διαδικασίας, τα νεαρά αγόρια υπομένουν στωικά, χωρίς να τινάζονται, ούτε μπορούν να βγάλουν κραυγές. Σε κάποια εκδοχή της τελετής, λάσπη τοποθετείται και στεγνώνει στο πρόσωπό τους. Αν εμφανιστεί μια ρωγμή στη λάσπη, λόγω κάποιου μορφασμού πόνου, τότε η κοινότητα τους αποκαλεί δειλούς.
Το τρέξιμο θεωρείται επίσης μέσο επίτευξης οικονομικής επιτυχίας και κοινωνικής αναγνώρισης, καθώς πολλοί Κενυάτες δρομείς προέρχονται από φτωχά περιβάλλοντα και αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις στη ζωή τους. Ως εκ τούτου, έχουν κίνητρο να τρέχουν πιο γρήγορα και να κερδίζουν περισσότερα.
Όλα αυτά μαζί δίνουν την εξήγηση στο ερώτημα που τέθηκε. Η Κένυα μπορεί να μην έχει σπρίντερ, κολυμβητές, ποδηλάτες ή σπουδαίες ποδοσφαιρικές ομάδες. Έχεις όμως δρομείς μεγάλων αποστάσεων που κυριαρχούν σε όλο τον κόσμο.
