Στο νέο της μυθιστόρημα –ένα κλασικό whodunnit- κάνει ξανά αυτό που κάνει καλύτερα: γράφει κοινωνική κριτική. Για τα μίντια και την Ελλάδα της κρίσης, για τους πολιτικούς που έχουν κρυμμένους σκελετούς στην ντουλάπα τους. Και το εντυπωσιακό με αυτή τη… γεννημένη ξανθιά είναι το πόσα διαφορετικά νήματα πλοκής κατάφερε να πλέξει χωρίς να χάσει πόντο.
Κυρία Ακρίτα, μπορείτε να μου μιλήσετε για διάφορα πράγματα, γενικά, σας παρακαλώ;
Εμένα το μεσαίο μου όνομα είναι ανασφάλεια. Είναι Έλενα Ανασφάλεια Ακρίτα. Χαίρω πολύ! Έτσι έπρεπε να λέω. Και για να σε προλάβω, δεν συνηθίζεις από μια επιτυχία ή από δυο και τρεις. Όσο δημιουργεί κανείς είναι ανασφαλής. Τέλος. Στα δικά μου τα κιτάπια, η δημιουργία και η ανασφάλεια είναι δυο κυρίες που προχωράνε αγκαζέ. Αυτό συνέβαινε ανέκαθεν στη ζωή μου. Κι αν έχω δοκιμάσει πολλά πράγματα στη ζωή μου! Μόνο αλουμινάς δεν έχω γίνει.
Ακούω μουσική. Κλασική. Ο Verdi είναι ο θεός μου, στο μπαλέτο μακράν ξεχωρίζω τον Tchaikovsky. Απ’ εκεί και πέρα είναι σκόρπια κομμάτια: Τo «Bolero» του Ravel, το «Lacrimosa» του Mozart, μου αρέσει ο Brahms. Μου αρέσουν πολύ και τα παλιά ρεμπέτικα, αγαπώ τον Παπάζογλου, τους Nightwish. Καθόμαστε εδώ στο σπίτι και ακούμε. Και είναι και τα ζωάκια μας δίπλα. Έχουμε τρία σκυλιά και τέσσερις γάτες. Όλα μπασταρδάκια. Είναι ο Άρης, η Εύα και η Λιλούκο –που υπάρχει και στο τελευταίο μου μυθιστόρημα– ενώ οι γατούλες είναι η Λίζα, η Ήρα, η Μαργκώ και η Κίρκη. Ήταν όλα κακοποιημένα ή αδέσποτα.
Δεν με απασχολεί η υστεροφημία μου. Έχω την εντύπωση ότι πρόκειται για ένα παιχνίδι με τον χαμένο χρόνο. Η μνήμη των λαών πια είναι εκείνη του χρυσόψαρου. Για να μπορέσει να αποκτήσει κανείς και να συντηρήσει την υστεροφημία του πρέπει να είναι τεράστια προσωπικότητα. Βλέπω ηθοποιούς οι οποίοι λατρεύτηκαν επί 40 χρόνια πώς ξεχνιούνται και περνάνε στη λήθη. Είμαι ένα άτομο που δεν έχει καθόλου μεταφυσικές ανησυχίες. Δεν με απασχολεί πώς και αν θα με θυμούνται. Αυτό που με ενδιαφέρει, και το εισπράττω και τώρα, παρόλο που έχω εχθρούς, είναι το να με δει κάποιος στο σουπερμάρκετ, σε ένα θέατρο, και να δω το ζεστό του χαμόγελο όταν με αναγνωρίσει. Αυτό είναι ένα είδος παρακαταθήκης μελλοντικής. Τότε που έγραφα ευθυμογραφήματα, ξέρεις πόσοι μου λέγανε «πείτε μας κάτι να γελάσουμε»; Λες και ήμουνα κλόουν ή γελωτοποιός. Καμία σχέση! Δεν λέω ότι δεν γελάω στη ζωή μου… Αλίμονο. Αλλά δεν είμαι και καραγκιόζης. Τότε που έκανα το «Ποιος είναι ο πιο αδύναμος κρίκος», το μυστικό μου ήταν το χιούμορ. Το είδα σαν ρόλο, αλλιώς δεν θα το άντεχα. Σάρκαζα τον ίδιό μου τον εαυτό και αυτή την bitch, μαυροντυμένη περσόνα. Επειδή ο γιος μου ήταν τρίτη δημοτικού, τα παιδάκια δεν ερχόντουσαν σπίτι μας, γιατί φοβόντουσαν! Τώρα πια φανερώνω ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο. Επέλεξα να το κάνω πιο ορατό, ενώ παλιά το είχα περιχαρακωμένο. Δεν είναι όμως εποχή για να περιχαρακωνόμαστε πίσω από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Πρέπει να μοιραζόμαστε τα πράγματα. Όταν βγήκα και μίλησα για την κατάθλιψη, ήταν μια πολύ συνειδητή μου απόφαση, που με βασάνισε πολύ αν θα το κάνω ή όχι. Όλοι μου λένε «νόμιζα ότι είμαι μόνος».
Κλείνω πέντε χρόνια. Πέντε χρόνια χωρίς τσιγάρο. Κάπνιζα πολύ, 30 τσιγάρα, κάποτε περισσότερα. Ήμουν βαριά εθισμένη. Το 2012 αποφάσισα να το κόψω. Το 2012, των Φώτων. Σημαδιακή ημερομηνία, τη θυμάμαι ακόμα. Ήταν μια μέρα που όλοι οι φίλοι ήταν στο σπίτι μαζεμένοι. Μπορεί να κάτσω με φίλους στο σπίτι να δούμε το κανάλι Μezzo, που έχει κλασική μουσική. Δεν είμαι πολύ του στιλ να πάμε σε μια ταβέρνα, να βάλουμε μια τσικουδιά στα τέσσερα και τέτοια. Δεν μου αρέσει. Μου αρέσει το σινεμά, ειδικά το θερινό τώρα που καλοκαιριάζει, μαζί με ποπ κορν και μπύρα, αγαπώ πολύ να έρχονται σπίτι οι φίλοι μου. Να τρώμε, να πίνουμε, να τσακωνόμαστε, να γελάμε, να συζητάμε. Θα έλεγα ότι αυτό είναι το κορυφαίο μου. Έχω ρίζες και απ’ τη Μικρά Ασία και νομίζω είμαι φιλόξενος άνθρωπος. Θέλω αυτοί που έρχονται σπίτι μου να περνάνε καλά και να τρώνε. Να τρώνε πολύ. Δεν μαγειρεύω βέβαια. Ευτυχώς μαγειρεύει ο Γιώργος (σ.σ. Κυρίτσης). Εκείνο το βράδυ των Φώτων είχαμε περάσει πολύ καλά. Όταν έφυγαν, γύρισα και είδα το τασάκι ξέχειλο. Και αναρωτήθηκα «γιατί όταν είμαι ευτυχισμένη πρέπει να καπνίζω τόσο πολύ;». Ξεκίνησα να κόβω δυο τσιγάρα τη μέρα –ήμουν και στην Κύπρο τότε– αλλά όταν έφτασα στα οκτώ τσιγάρα, πήγα στο Ευγενίδειο και ζήτησα βοήθεια ειδικών. Δυσκολεύτηκα πολύ. Αλλά είμαι πέντε χρόνια καθαρή. Θέλω να πω πως όταν φτάνεις να καπνίζεις όχι γιατί έχεις άγχος, αλλά γιατί είσαι χαρούμενος και ευτυχισμένος, εκεί πρέπει να αναλογιστείς τη σχέση σου με τον εθισμό. Κι αν δεν το κάνεις, τότε είσαι ανώριμος. Και στην ηλικία που είμαι δεν μου επιτρέπω να είμαι ανώριμη. Ωρίμασα νωρίς, ευτυχώς.
Αν σβήνονταν τα πάντα απ’ τη μνήμη μου, δεν θα ήθελα να ξεχάσω τη μητέρα μου και τον γιο μου. Την ύπαρξή τους, την παρουσία τους στη ζωή μου, τον ρόλο που έπαιξαν στον χαρακτήρα μου, την ευγνωμοσύνη που αισθάνομαι για όσα μου έμαθαν. Εκείνων αποζητώ την αποδοχή. Η αποδοχή των τρίτων γενικά, όχι, δεν με αφορά. Υπάρχουν οι άνθρωποι που σου εύχονται ψόφους και καρκίνους. Αυτούς την αποδοχή δεν τη θέλω και αν την είχα, θα ντρεπόμουνα πάρα πολύ. Προσπαθώ να βάζω σε προτεραιότητα τους ανθρώπους που αγαπώ πολύ. Δεν ξέρω τι θα συμβεί αύριο στη ζωή μου, αν θα είμαι ζωντανή, αν θα είμαι καλά. Αυτό το carpe diem δεν το καταλάβαινα ποτέ. Τώρα καταλαβαίνω τι σημαίνει πραγματικά άδραξε τη μέρα. Θέλει δουλειά εσωτερικά. Ξυπνάω και λέω αυτή η μέρα είναι αυτόνομη. Δεν είναι πριν ή μετά από κάτι άλλο της ζωής σου, γι’ αυτό προσπάθησε να την κάνεις ξεχωριστή. Ακούγεται γελοίο, ακούγεται αμερικανιά, αλλά αυτό με έχει βοηθήσει πάρα πολύ, άσχετα αν δεν το πετυχαίνω τις περισσότερες φορές. Δεν δίνω συμβουλές τώρα, μιλάω για το επιθυμητό. Συμβουλές δίνουν μόνο οι τέλειοι άνθρωποι: οι τέλειες μαμάδες, οι τέλειοι εραστές. Εγώ δεν μπορώ να συμβουλέψω τον εαυτό μου, όχι τους άλλους. Και ούτε σημαίνει ότι δεν με αρπάζει η μέρα να μου κάνει τα μούτρα κρέας. Άλλο αυτό.
Για την κατάθλιψη μίλησα τώρα γιατί έχουν στριμωχτεί πάρα πολύ τα πράγματα. Σε πολλούς ανθρώπους υπήρχε στο βάθος, αλλά τώρα βγήκε στον αφρό, κανονικά. Πρέπει να βγούμε και να πούμε ότι είμαστε όλοι μαζί, ρε παιδί μου, σε αυτό το θέμα ή σε κάποιο άλλο. Το παλεύω και αυτό καθημερινά, όπως το τσιγάρο. Βέβαια με όλα αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα και στον κόσμο γίνεται ένας φαύλος κύκλος. Περιφρουρώ τον εαυτό μου, αλλά κρατώ τις κεραίες και την ψυχή μου σε μια κατάσταση ευαισθησίας. Αυτή είναι μια ισορροπία που την πετυχαίνω μία φορά και τις άλλες 99 τη χάνω. Ψέματα δεν λέω πια. Είμαι μεγάλη για να λέω ψέματα. Μικρή έδινα συνεντεύξεις με προκάτ, τυποποιημένες απαντήσεις, αλλά πια λέω αλήθειες. Το πιο δύσκολο στοίχημα για μένα είναι να συνυπάρξει η ευαισθησία μου με τον αγώνα για την ψυχική ηρεμία. Δεν μπορώ να είμαι ευτυχισμένη όταν πέντε μέτρα από το σπίτι μου υπάρχει ένας άρχοντας και είναι στον δρόμο ζητώντας ψιλά παίζοντας υπέροχα ακορντεόν. Πώς είμαι καλά; Είναι ένας κύριος γύρω στα 60, πολύ ευγενική φυσιογνωμία, και κάποιοι δεν γυρνάνε να του ρίξουν μια ματιά. Εγώ με αυτόν τον άνθρωπο μιλάω. Δεν μπορείς να είσαι ευτυχισμένος και να κλείνεις απ’ έξω τη δυστυχία. Δεν μπορείς! Είσαι η επιτομή του εγωκεντρισμού και αυτό οδηγεί σε μια συναισθηματική κτηνωδία. Δεν μπορείς να λες δεν με νοιάζει τι γίνεται έξω, είμαι ευτυχισμένος. Το τώρα έχει καταφέρει να βγάλει στην επιφάνεια κάθε ανθρώπου αυτό που πραγματικά είναι. Είσαι καλός θα φανεί, είσαι σκατόψυχος θα βγει αυτό πιο μπροστά.
Ο λόγος είναι σαν τη σφαίρα. Όταν φύγει, δεν μπορείς να την πάρεις πίσω ποτέ. Μπορώ να πω κάτι σε σένα που είσαι φίλος μου και να μη μου το συγχωρήσεις ποτέ. Ο θυμός μας κάνει ευθύβολους. Δεν είναι μόνο ότι χάνεις την ψυχραιμία σου, αλλά σημαδεύεις τον άλλο εκεί που πονάει. Πρέπει να μιλάμε όταν είμαστε ήρεμοι. Γενικά είμαι πολύ παρορμητική. Στο σπίτι μπορεί να φωνάξω γιατί ένα καλώδιο είναι πεταμένο, αλλά κανείς δεν μου δίνει σημασία. Ούτε η μητέρα μου, ούτε ο γιος μου, ούτε ο άντρας μου. Βέβαια κι εγώ σε πέντε λεπτά το έχω ξεχάσει και είμαι μια άλλη. «Αγάπη μου, είσαι καλά;» και όλο γλύκες.
Κυρία Ακρίτα, ποιο είναι το αγαπημένο σας μουσικό θέμα;
Το «Holberg» του Edvard Grieg.
* Το νέο best seller της Έλενας Ακρίτα «Το μυστικό της μπλε πολυκατοικίας» κυκλοφορεί απ’ τις εκδόσεις Διόπτρα.
