Η διαχείριση του δημόσιου χώρου στην Κύπρο αποτελεί ένα πολύ προβληματικό κεφάλαιο το οποίο δείχνει την έλλειψη κουλτούρας και σεβασμού σε ότι δεν έχει να κάνει με αποκλειστικά δική μας, προσωπική, ιδιοκτησία. Ένα παράδειγμα αποτελεί ο πεζόδρομος της Βορόκλινης.
Ο παραλιακός πεζόδρομος της Βορόκλινης έγινε πριν μια, περίπου, εικοσαετία, κατόπιν αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Ο σχεδιασμός του θεωρήθηκε ένα από τα σημαντικότερα έργα της χρονιάς (2004) και διακρίθηκε με το Κρατικό Βραβείο Αρχιτεκτονικής, ενώ παράλληλα υποβλήθηκε εκ μέρους της Κύπρου για το βραβείο Mies Van der Rohe τυγχάνοντας πολλών δημοσιεύσεων σε αξιόλογα αρχιτεκτονικά περιοδικά τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Στα χρόνια, όμως, που ακολούθησαν, η αντιμετώπιση του από τις τοπικές αρχές καμία σχέση δεν είχε με την υποδοχή του έργου και η εικόνα που παρουσιάζει, μετά από συνεχείς επεμβάσεις, δεν θυμίζει τον αρχικό σχεδιασμό. Το τελευταίο, μάλιστα, διάστημα επεμβάσεις κάνουν και παρακείμενα ξενοδοχεία με στόχο την εξυπηρέτηση δικών τους συμφερόντων. Και παρόλο που είναι κατανοητό πως στην πάροδο των χρόνων κάποιες ανάγκες ενδεχομένως να διαφοροποιήθηκαν ή κάποια κομμάτια να χρειάζονται συντήρηση, αυτό γίνεται αυθαίρετα και αποσπασματικά εις βάρος του έργου και της εξυπηρέτησης του δημόσιου συμφέροντος.
Παρόλο και που στο παρελθόν έγιναν καταγγελίες και διαβήματα, οι επεμβάσεις συνεχίζονται με αποτέλεσμα οι αρχιτεκτόνισες που σχεδίασαν τον πεζόδρομο (Μαργαρίτα Δανού και Σεβίνα Φλωρίδου) να προβούν σε καταγγελία σε διάφορους φορείς. Ανάμεσα στα άλλα καταγγέλλουν: 1. Αφαίρεση τμημάτων του έργου και παρέμβαση στον δημόσιο χώρο από παρακείμενο ξενοδοχείο. 2. Τοποθέτηση οργάνων γυμναστικής πάνω σε ακαλαίσθητη βάση από τσιμέντο και σε άλλο σημείο πάνω στο υφιστάμενο βοτσαλωτό (κινήσεις που θα μπορούσαν να γίνουν αλλά βάσει σχεδιασμού για ένα καλαίσθητο αποτέλεσμα). 3. Κατασκευές και ακατάλληλες δενδροφυτεύσεις που αλλοιώνουν την αρχιτεκτονική μορφή και ποιότητα του έργου. 4. Αλλοίωση ξύλινης όδευσης με την προσθήκη επιφάνειας από άοπλο τσιμέντο (επίσης από παρακείμενο ξενοδοχείο). 5. Αφαίρεση τμήματος του έργου για τοποθέτηση ομπρελών ξενοδοχείου. 6. Κατεδάφιση και απομάκρυνση σκίαστρου πάνω από πλάτωμα με παγκάκια.
«Η αδιαφορία που παρατηρείται προς την αρχιτεκτονική ποιότητα του έργου διαμορφώνει και εμπεδώνει μια κουλτούρα έλλειψης σεβασμού προς την τέχνη της αρχιτεκτονικής» αναφέρουν σε σχετική επιστολή τους. «Η αδιαφορία απέναντι σε ένα σημαντικό δημόσιο έργο, αλλά και οι συνεχείς επεμβάσεις από ιδιώτες με την ανοχή των Τοπικών Αρχών, εμπεδώνει νοοτροπίες με επικίνδυνες κοινωνικές προεκτάσεις».
Όπως εξηγούν, «με την παράδοση του στο κοινό, το έργο λειτούργησε με επιτυχία τόσο ως κοινωνική συνεισφορά ουσιαστικής διαμόρφωσης δημόσιου χώρου, όσο και στην πρωτοποριακή τεχνογνωσία του. Ο σχεδιασμός προχώρησε στην επίλυση, με σύμπραξη με τους αρμόδιους φορείς, των τεχνικών θεμάτων όπως την προστασία της ακτογραμμής από διάβρωση, την επίλυση ροής όμβριων και άλλων, προσφέροντας αρχιτεκτονικές λύσεις σε τεχνικά μηχανικά θέματα».
«Ο δημόσιος παραλιακός πεζόδρομος Βορόκλινης, σημειώνουν, έχει καταστεί επάξια ορόσημο όχι μόνο στην εξυπηρέτηση της κοινότητας και της ευρύτερης περιοχής, αλλά παράλληλα έχει εκπροσωπήσει την κυπριακή Αρχιτεκτονική στο διεθνή χώρο και η αμαυρωμένη εικόνα του εκθέτει τις αρχές για την έλλειψη προστατευτικής διαχείρισης του δημόσιου χώρου».
Ελεύθερα 11.6.2023
