To Top
13:39 Τρίτη
16 Ιανουαρίου 2018
Επόμενο
Προηγούμενο
Η εγκαθίδρυση της PESCO και η στρατηγική σημασία για την Κύπρο
ΑΡΧΙΚΗΑΠΟΨΕΙΣΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ "Φ" Η εγκαθίδρυση της PESCO και η στρατηγική σημασία για την Κύπρο
  31 Δεκεμβρίου 2017, 10:00 πμ  

Η εγκαθίδρυση της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO) αποτελεί την πιο σημαντική εξέλιξη των τελευταίων χρόνων σε ό,τι αφορά στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η PESCO αποτελεί ένα ιστορικό βήμα προς την κατεύθυνση μιας κοινής ευρωπαϊκής άμυνας. Υπήρξαν αρκετές προσπάθειες στο παρελθόν για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης, χωρίς ωστόσο αποτέλεσμα. Είναι η πρώτη φορά που διαμορφώνονται οι συνθήκες για την προαγωγή ενός τέτοιου εγχειρήματος. 
Η εξέλιξη αυτή έχει τεράστια πολιτική σημασία, αν αναλογιστεί κανείς ότι η άμυνα αποτελεί κατεξοχήν έκφραση κρατικής κυριαρχίας. Η προαγωγή μιας κοινής ευρωπαϊκής άμυνας δεν μπορεί, συνεπώς, παρά να συνοδεύεται και από βήματα προς την κατεύθυνση της πολιτικής ολοκλήρωσης της Ευρώπης. 
Η πλειοψηφία των πολιτικών ηγεσιών των ευρωπαϊκών κρατών δεν αναμένεται, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, να υιοθετήσει ανάλογη προσέγγιση. Ούτε και πρόκειται να λεχθεί, βεβαίως, ότι η λειτουργία της PESCO αντιστρατεύεται τη λειτουργία του ΝΑΤΟ. Είκοσι ένα από τα είκοσι πέντε κράτη-μέλη της PESCO είναι, άλλωστε, μέλη του ΝΑΤΟ. Κάτι τέτοιο δεν θα ίσχυε ούτως ή άλλως. Αναντίλεκτο γεγονός είναι, ωστόσο, ότι η PESCO αλλάζει τα δεδομένα καθώς ανατρέπει το μονοπώλιο του NATO ως προς την ασφάλεια της Ευρώπης. Όπως καταγράφεται στην ιδρυτική απόφαση, η PESCO ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εξέλιξη αυτή για την Κύπρο έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία από ό,τι για τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, επειδή μεταξύ άλλων δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Είναι προφανές ότι όσο ενισχύεται σταδιακά η δυνατότητα της Ευρώπης να υπερασπίζεται συλλογικά την κοινή της ασφάλεια, τόσο μεγαλύτερη ασφάλεια θα μπορεί να αισθάνεται και η ημικατεχόμενη Κύπρος. Αυτό έχει προεκτάσεις και σε ό,τι αφορά στην πτυχή της ασφάλειας σε μια ενδεχόμενη λύση. Γιατί αν η ασφάλεια των κρατών-μελών αποτελεί ολοένα και περισσότερο συλλογική ευρωπαϊκή ευθύνη, το επιχείρημα της Τουρκίας περί της ανάγκης δήθεν για εγγυήσεις καθίσταται έωλο.
Πέραν αυτού, όμως, η PESCO ενισχύει πολιτικά την Κύπρο και σε ένα άλλο επίπεδο έναντι της Τουρκίας. Μέχρι σήμερα, επειδή η Κύπρος δεν συμμετέχει στο ΝΑΤΟ, ούτε και σε οποιοδήποτε πρόγραμμα του ΝΑΤΟ (όπως ο Συνεταιρισμός για την Ειρήνη), δινόταν στην Τουρκία η δυνατότητα να μπλοκάρει την είσοδο της Κύπρου σε οποιοδήποτε Νατοϊκό πρόγραμμα. Με την PESCO οι ρόλοι αντιστρέφονται. Για τη συμμετοχή τρίτων κρατών, σε προγράμματα της PESCO, χρειάζεται ομοφωνία των κρατών-μελών. Άρα, είναι η Κύπρος που μπορεί να μπλοκάρει τώρα την Τουρκία.
Υπάρχει και άλλη μια όμως σημαντική αμυντική διάσταση με εξέχουσα πολιτική σημασία. Μέχρι σήμερα η Κύπρος αντιμετώπιζε προβλήματα λόγω εμπάργκο από διάφορες χώρες σε ό,τι αφορά την προμήθεια στρατιωτικού υλικού. Με τη λειτουργία της PESCO, όχι μόνο αίρονται τα όποια εμπόδια αλλά η προμήθεια ευρωπαϊκού στρατιωτικού εξοπλισμού καθίσταται βασικό ζητούμενο για όλα τα κράτη-μέλη. Ακόμα και κράτη εκτός Ε.Ε. που έχουν συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, όπως η Νορβηγία, που πρόσφατα δεν επέτρεψε την προμήθεια στρατιωτικού υλικού προς την Κύπρο, θα πρέπει να άρει τις όποιες απαγορεύσεις, σε περίπτωση που θέλει να συμμετέχει σε προγράμματα της PESCO. 
Υπάρχουν βεβαίως και σημαντικά επιχειρησιακά οφέλη με πολιτικές προεκτάσεις. Η συμμετοχή σε κοινά επιχειρησιακά προγράμματα, θα αναβαθμίσει σημαντικά τις εμπειρίες και τις δυνατότητες της Ε.Φ. αλλά κυρίως κατοχυρώνει την κρατική μας κυριαρχία και τα εθνικά μας συμφέροντα. Στο πλαίσιο αυτό, η Κύπρος εξέφρασε την ετοιμότητά της να διαθέσει υποδομές στη Ναυτική και Αεροπορική μας Βάση. Αυτό, σε συνδυασμό με την πολυδιάστατη ενεργό περιφερειακή μας πολιτική τα τελευταία χρόνια, θα ενισχύσει σημαντικά τον γεωστρατηγικό ρόλο της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή αλλά και το αίσθημα ασφάλειας του λαού. 
Επιπρόσθετα, η συμμετοχή της Κύπρου στην PESCO έχει και σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις. Η ένταξη των συμμετεχόντων κρατών σε κοινά–συνεργατικά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης αμυντικών δυνατοτήτων αποτελεί μια εκ των υποχρεώσεων των κρατών-μελών. Τα προγράμματα αυτά θα ενισχύονται με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και θα δώσουν τη δυνατότητα αξιοποίησης του εκπεφρασμένου ενδιαφέροντος κυπριακών φορέων για επένδυση αλλά και απόκτηση τεχνογνωσίας, σε τομείς ιδιαίτερα που αφορούν προϊόντα διττής χρήσης (dual use), που μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς και μη στρατιωτικούς σκοπούς, με προφανή οφέλη για την άμυνα της χώρας.
Καταληκτικά, αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι η εγκαθίδρυση της PESCO αποτελεί μια εξέλιξη ιστορικής σημασίας στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Για την Κύπρο η συμμετοχή στην PESCO αποκτά στρατηγική διάσταση, που δυνητικά μπορεί να έχει καταλυτικές επιπτώσεις και σε ό,τι αφορά στο Κυπριακό. Αναβαθμίζει τον γεωπολιτικό μας ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και ενισχύει την ασφάλεια της Κύπρου.
Είμαστε ακόμα στην αρχή. Πολλά θα κριθούν και από τις αποφάσεις που θα ληφθούν τα αμέσως επόμενα χρόνια. Γι’ αυτό και χρειάζεται να συνεχίσουμε να λειτουργούμε με μακρόπνοο όραμα, με σχέδιο, σοβαρότητα και προπαντός μακριά από ιδεοληψίες και την εσωστρέφεια του παρελθόντος.

*Υπουργός Άμυνας.

 

  Χριστόφορος Φωκαΐδης   
Σχολιάστε την Είδηση

Τα σχόλια εκφράζουν ΜΟΝΟ τις απόψεις των χρηστών που τις δημοσιεύουν, τις οποίες και δεν υιοθετεί το philenews.com. Προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.