Δεν μπορεί, πέντε εβδομάδες μετά την καταστροφική πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό, μετά από δύο μαραθώνιες συνεδριάσεις της Βουλής, μετά από ένα σωρό εκθέσεις διαφόρων κρατικών υπηρεσιών και μετά από μια πολυσέλιδη έκθεση των πολυδιαφημιζόμενων αμερικανών εμπειρογνωμόνων, πρέπει όλοι να έχετε γίνει σοφοί. Πρέπει πλέον να έχετε κρυστάλλινη εικόνα για κάθε λεπτομέρεια γύρω από την τραγωδία, τις αιτίες και τις ευθύνες. Το μόνο που σίγουρα δεν γνωρίζετε είναι ποιος ή ποιοι θα πληρώσουν για το τεράστιο κόστος. Αυτό έπρεπε τόσα χρόνια να είχατε μάθει πως στη νήσο Κύπρο αποτελεί «εξαφανισθέν είδος».
Ας δούμε ποια ήταν τα ζητούμενα μετά από την καταστροφή. Πρώτον, τα αίτια. Δεύτερον, πώς έδρασαν οι διάφορες εμπλεκόμενες υπηρεσίες και πού υπήρξαν λάθη. Τρίτον, αν υπήρχαν και για ποιους ευθύνες, πολιτικές και υπηρεσιακές.
Ας δούμε, λοιπόν, μετά από πέντε εβδομάδες και μετά από διάφορες έρευνες τι μάθαμε ως προς τα ζητούμενα αυτά. Πρώτον, όσον αφορά τα αίτια, το πόρισμα των πολυδιαφημιζόμενων αμερικανών εμπειρογνωμόνων προχθές απεφάνθη ότι η καταστροφή προήλθε από δύο αποτσίγαρα. Αυτό διέλυσε κάθε προηγούμενο υπαινιγμό περί εμπρησμού.
Βεβαίως, χθες, από διάφορους ειδικούς και «ειδικούς» αφέθηκαν σκιές ως προς την αιτία αυτή. Ουδείς, ωστόσο, τόλμησε ξεκάθαρα να αμφισβητήσει το πόρισμα. Τουλάχιστον, οι ειδικοί. Διότι οι «ειδικοί» το έπραξαν άνευ φόβου και με περισσό πάθος. Όχι, πως θα άλλαζαν άρδην τα πράγματα αν οι Αμερικανοί είχαν αποφανθεί ότι επρόκειτο για εμπρησμό. Διότι απλούστατα, όποια και αν ήταν η αιτία, δεν θα επηρέαζε το θέμα του καταλογισμού ευθύνης. Αφού αυτή αφορά μόνο τη διαχείριση της πυρκαγιάς.
Δεύτερον, όσον αφορά το πώς έδρασαν οι διάφορες εμπλεκόμενες υπηρεσίες και τα ενδεχόμενα λάθη, δυστυχώς, σχεδόν όλοι φρόντισαν να συντηρήσουν το σκοτάδι. Η κάθε εμπλεκόμενη υπηρεσία συνέταξε τη δική της έκθεση γεγονότων. Αυτή την σοφή μέθοδο καλό είναι ο υφυπουργός Καινοτομίας να την πατεντάρει. Πιθανότατα θα εξασφαλίσει σημαντικά οικονομικά οφέλη για την Κύπρο αφού πολλοί στο εξωτερικό θα θελήσουν να την μιμηθούν!
Τι μας είπαν οι διάφορες υπηρεσίες; Ούτε λίγο ούτε πολύ, μας εξήγησαν τι καλά που έπραξαν. Μόνο να τους χειροκροτήσουμε δεν μας ζήτησαν. Οι πιο σεμνοί από αυτούς περιορίστηκαν να πουν ότι έγιναν λάθη, ότι υπήρξαν κενά αλλά δεν φταίνε οι ίδιοι. Υπήρξαν και μερικοί που εμφανίστηκαν και επιθετικοί. Όπως η Αστυνομία, που έκανε λόγο για απουσία ασθενοφόρων. Βεβαίως, μόλις τα πήραν στο κρανίο οι άνθρωποι της συγκεκριμένης υπηρεσίας, οι της Αστυνομίας υποχρεώθηκαν να ανακαλέσουν.
Ούτε καν για το σημαντικότερο σημείο της καταστροφής, την απώλεια δύο ανθρώπινων ζωών δεν έδωσαν ξεκάθαρη απάντηση. Και πάλι η Αστυνομία -αυτό είναι και εξοργιστικό διότι για τους δύο θανάτους αν έχει κάποιον που πρέπει να ερευνηθεί αν φέρει ευθύνη είναι η Αστυνομία- με άτσαλο τρόπο, επέρριψε την ευθύνη στα θύματα.
Ενημερώθηκαν για την επικινδυνότητα του δρόμου μας είπαν χθες, αλλά τα θύματα αγνόησαν τις οδηγίες. Με όλο το σέβας κύριε Αρχηγέ, το λεπτό σημείο το οποίο έπρεπε ανεξάρτητοι ανακριτές να διερευνήσουν δεν είναι αν τα θύματα ενημερώθηκαν αλλά ακολούθησαν τον επικίνδυνο δρόμο. Το ουσιαστικό σημείο έγκειται στο γιατί η Αστυνομία δεν έκλεισε τον εν λόγω δρόμο αφού ήταν επικίνδυνος. Διότι αν τον είχε κλείσει, όπως έπραξε 10 λεπτά μετά όπως εσείς δηλώσατε χθες στη Βουλή, τότε τα θύματα θα είχαν αποφύγει το θάνατο.
Τρίτον, όσον αφορά το θέμα των πολιτικών και άλλων ευθυνών, και πάλι καμία έρευνα δεν ρίχνει φως. Οι Αμερικανοί, που υποτίθεται ότι θα μπορούσαν, φαίνεται ότι δεν τους το επέτρεπαν οι όροι εντολής τους αφού το πόρισμά τους περιορίζεται αποκλειστικά στα αίτια της πυρκαγιάς.
Ποιος άλλος θα άγγιζε άραγε τις πολιτικές ευθύνες; Οι ίδιοι οι πολιτικοί προϊστάμενοι; Οι εμπλεκόμενες με αυτούς υπηρεσίες; Μα αυτές, ακόμη και την εξόφθαλμη ευθύνη της απουσίας του περιβόητου συντονιστή (γενικός διευθυντής του υπουργείου Γεωργίας Ανδρέας Γρηγορίου) που βρισκόταν σε τουρνέ στην Αυστραλία, επιχείρησαν να την καλύψουν. Στις εκθέσεις τους προβάλλουν τον ισχυρισμό πως και χωρίς αυτόν, όλα τα προβλεπόμενα σχέδια λειτούργησαν στην εντέλεια!
Βεβαίως, η στήλη έχει εξηγήσει σε παλαιότερο άρθρο της ότι το μέγα λάθος ήταν ο διορισμός του συγκεκριμένου γ.δ. ως συντονιστή. Ένας άσχετος με το θέμα τεχνοκράτης. Οπότε είτε βρισκόταν στην Κύπρο είτε όχι, ποσώς είχε σημασία. Όμως, από την στιγμή που είχε το ρόλο αλλά επέλεξαν να βρίσκεται εκτός Κύπρου στην κάψα του καλοκαιριού, προκύπτει εξόφθαλμη πολιτική ανευθυνότητα.
Πού καταλήγουμε αγαπητοί φίλοι; Ότι το αποτέλεσμα, πέντε εβδομάδες μετά την καταστροφή, είναι μηδέν εις το πηλίκον. Και ήταν αναμενόμενο. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να δίδονταν απαντήσεις στα βασανιστικά ερωτήματα αν δεν διοριζόταν μια ανεξάρτητη ερευνητική επιτροπή, με ευρείς όρους εντολής; Διότι και οι Αμερικανοί είναι ανεξάρτητοι αλλά η έρευνα τους περιορίστηκε στην ανεύρεση των αποτσίγαρων.
Μάλλον πρέπει να το χωνέψουμε πως ούτε και οι μεγάλες καταστροφές δύνανται να αλλάξουν τα κακώς έχοντα σε αυτό το δύσμοιρο τόπο. Γιατί; Δεν θα κουραστούμε να το επαναλαμβάνουμε. Επειδή οι άνθρωποι αυτού του νησιού δεν αποφάσισαν ποτέ να δράσουν προς αυτή την κατεύθυνση.