To Top
00:15 Κυριακή
5 Απριλίου 2020
Μπιενάλε Βενετίας 2021: Αλεμάνι στο τιμόνι, αλλά με προβληματισμό
  17 Ιανουαρίου 2020, 5:39 μμ  

Η Μπιενάλε Βενετίας, το μεγαλύτερο φεστιβάλ τέχνης παγκοσμίως, όρισε το πρόσωπο που θα αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση της διοργάνωσης του 2021: την Σεσίλια Αλεμάνι.  Ωστόσο, παρά την οικουμενική αποδοχή της, προβληματισμός κυριαρχεί για τη διαδικασία επιλογής της και την υποψία νεποτισμού.

Η Αλεμάνι, επί του παρόντος διευθύντρια και επικεφαλής επιμελήτρια του προγράμματος τέχνης του High Line στη Νέα Υόρκη, αναλαμβάνει το μεγάλο στοίχημα της Μπιενάλε της Βενετίας του 2021, η οποία θα ανοίξει τις πύλες της στην Ιταλία τον Μάιο του επόμενου έτους.  Ο διορισμός της, την κάνει μια από τις μόλις πέντε γυναίκες που έχουν επιλεγεί ποτέ για τη θέση αυτή, ενώ είναι η πρώτη Ιταλίδα που το πετυχαίνει.  

«Είναι μεγάλη τιμή να αναλαμβάνω αυτόν τον ρόλο σε ένα από τους πιο αναγνωρισμένους θεσμούς στον κόσμο», δήλωσε η Αλεμάνι. «Ως η πρώτη γυναίκα από την Ιταλία που κατέχει αυτή τη θέση, κατανοώ και εκτιμώ την ευθύνη και την ευκαιρία που μου προσφέρεται και σκοπεύω να δώσω φωνή στους καλλιτέχνες για να δημιουργήσουν μοναδικά έργα που αντικατοπτρίζουν τα οράματά τους και την κοινωνία μας».  

Σκεπτικισμός για τη διαδικασία 

Σκεπτικισμός επικρατεί στην Ιταλία μετά την ανακοίνωση του προέδρου της Μπιενάλε της Βενετίας Πάολο Μπαράτα να αναθέσει στη διεθνούς φήμης Ιταλίδα επιμελήτρια Τσετσίλια Αλεμάνι το στήσιμο της επόμενης διοργάνωσης. Πέρα από τα αδιαμφισβήτητα προσόντα της Αλεμάνι, το γεγονός ότι είναι η πρώτη Ιταλίδα επιμελήτρια, το ισχυρό διεθνές προφίλ της και η προϋπηρεσία της στην καλλιτεχνική διεύθυνση της Νεοϋορκέζικης High Line, ο Τύπος, οι κριτικοί Τέχνης κι οι περί των εικαστικών κύκλοι, εκφράζουν αμφιβολίες για τη διαδικασία και την πιθανή υποψία «οικογενειοκρατίας» στην επιλογή της.

Η πρώτη αντίρρηση αφορά τον τρόπο που ο Μπαράτα «έβγαλε από το καπέλο» το όνομα της Αλεμάνι. Ο πρόεδρος της Μπιενάλε, εκμεταλλευόμενος την καθυστέρηση της επιλογής του καλλιτεχνικού υπεύθυνου της επόμενης διοργάνωσης από το υπουργείο Πολιτισμού, με ανακοίνωσή του διόρισε αυτός κι «επέβαλε» το όνομα της Αλεμάνι -έστω κι εάν ο υπουργός Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι τελικά δεν είχε αντίρρηση, δεδομένης και της αξίας της επιμελήτριας.

 Πολλά μέσα ενημέρωσης και κριτικοί Τέχνης επεσήμαναν τον διορισμό κατά παράβαση των κανονισμών και δεν είναι λίγοι που έκαναν λόγο για «golpe» (πραξικόπημα) του Μπαράτα. Συνήθως οι επόμενοι επιμελητές της Μπιενάλε εικαστικών επιλέγονται από το υπουργείο άμα τη λήξει της τρέχουσας διοργάνωσης, ή λίγο πριν- δηλαδή τον Οκτώβριο, ή Νοέμβριο, όπως είχε συμβεί και με τους προηγούμενους. Ο Μπαράτα επικρίνεται γιατί, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι η αλλαγή κυβέρνησης καθυστέρησε τις διαδικασίες στο υπουργείο, παρέκαμψε τους νόμους και τα ειωθότα για να επιβάλει τον δικό του υποψήφιο.

Κατόπιν, χωρίς να παραγνωρίζουν την αξία της Αλεμάνι, οι «σκεπτικιστές» αναφέρθηκαν στο γεγονός ότι αυτή είναι σύζυγος του πρώην επιμελητή της Μπιενάλε Μασιμιλιάνο Τζόνι (2013) και πως η επιβολή της από τον Μπαράτα υπακούει σε μία πρακτική «οικογενειοκρατίας» και σαν οι θέσεις ευθύνης να μεταβιβάζονται με κληρονομικό ή οικογενειακό δικαίωμα στην προκειμένη περίπτωση.

Από την πλευρά τους και οι κριτικοί τέχνης διαμαρτύρονται, διότι για ακόμη μία φορά η επιλογή του καλλιτεχνικού διευθυντή της επόμενης Μπιενάλε έγινε από τον κατάλογο των επιμελητών εκθέσεων (curators) και δεν εμπιστεύθηκαν για τον ρόλο αυτόν έναν κριτικό Τέχνης. Όπως γράφει ένας από αυτούς, ο διαπρεπής Ρενάτο Μπαρίλι, «σάμπως να ήσαν ανίκανοι, τους αρνήθηκε έναν τέτοιο ρόλο» κι επεσήμανε πως κατά τις τελευταίες διοργανώσεις, οι Μπιενάλε έχουν αποφύγει να θίξουν στο στήσιμο και στο σκεπτικό τους σημαντικά ζητήματα, ιστορικο-κριτικής υφής στην Τέχνη και περιορίσθηκαν στην έκθεση των «συνήθων διασήμων» καλλιτεχνών και συμβατικών κι εμπορικών τάσεων.

Επίσης προβληματισμό έχει δημιουργήσει και η αναφορά του κειμένου του Μπαράτα για τον διορισμό της Αλεμάνι πως αυτή, αντίθετα προς όλους τους άλλους κατά τις προηγούμενες διοργανώσεις «αναλαμβάνει και τον σχεδιασμό και την επιμέλεια». Πολλοί αναρωτιούνται για το τι μπορεί να υποκρύπτεται σε αυτήν την προσθήκη του «σχεδιασμού» και εάν σημαίνει πως οι προθητεύσαντες δεν είχαν συμμετοχή στον σχεδιασμό της κάθε διοργάνωσης.

Παρά τους προβληματισμούς τους πάντως, οι «παροικούντες» της εικαστικής Ιερουσαλήμ πάντως, είναι ευχαριστημένοι για το γεγονός ότι επιλέχθηκε η Αλεμάνι, μία εγνωσμένης αξίας επιμελήτρια. Διότι δεδομένης της καθυστέρησης, σε περίπτωση που επιβραδυνόταν κι άλλο η επιλογή, λόγω και των παθογενειών στους ιταλικούς καλλιτεχνικούς και διαχειριστικούς κύκλους, η Μπιενάλε μπορεί να είχε καταλήξει κάπου χειρότερα!

Ως επικεφαλής του προγράμματος τέχνης του High Line στη Νέα Υόρκη από το 2011, η Aλεμάνι έχει παρουσιάσει έργα σε δημόσιο χώρο σε ένα πάρκο που έχει μεταμορφώσει την πόλη. Πριν από αυτό, εργάστηκε ως ανεξάρτητη επιμελήτρια, διοργανώνοντας εκθέσεις με το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Νέα Υόρκη, την Tate στο Λονδίνο και το Artists Space στη Νέα Υόρκη. Έχει επιμεληθεί επίσης το πρόγραμμα Frieze Projects για την Frieze στη Νέα Υόρκη και ήταν καλλιτεχνική διευθύντρια του προγράμματος Art Basel Cities στο Μπουένος Άιρες το 2018.  

Το 2017 επιμελήθηκε το Ιταλικό Περίπτερο στην Μπιενάλε της Βενετίας.

Πηγή: ΑΠΕ, Artribune, exibart.com, globalist.it, bergamopost.it

Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...