To Top
Επόμενο
Προηγούμενο
Η ανείπωτη προϊστορία
ΑΡΧΙΚΗGOING OUTΓΝΩΜΕΣ • Η ανείπωτη προϊστορία
  13 Ιανουαρίου 2020, 11:35 πμ  
«Τον άρεσα; Μπα, μάλλον δεν τον άρεσα. Ή τον άρεσα;» μονολογούσε ο νεαρός Θεσσαλονικιός τραγουδιστής, τον οποίο είχε πάει κοινός Αθηναίος φίλος να γνωρίσει τον Θάνο Μικρούτσικο. Ώσπου ο Γιώργος (ο Αθηναίος) δεν άντεξε: «Μα, ρε Κώστα, το ζήτημα δεν είναι αν σου άρεσε εσένα ο Θάνος, αλλά αν εσύ του άρεσες». «Ε, μα αυτό δεν σου λέω τόση ώρα;» απόρησε ο νεαρός.
 
Ασυνεννοησίες Βορρά-Νότου, που μας έκαναν τότε να γελάμε. Κι αυτό το γέλιο –που τώρα πιο πολύ ήταν κλαυσίγελως– μου ήρθε ξανά βλέποντας τον Κώστα Θωμαΐδη να αποχαιρετά τον Θάνο Μικρούτσικο, σαν παλιός συνεργάτης του, έξω από το Πρώτο Νεκροταφείο. Γιατί αυτός ήταν ο νεαρός Θεσσαλονικιός τραγουδιστής που, τελικά, «τον άρεσε», όπως μαρτυρεί η πολύχρονη συνεργασία τους. Μόνο που πια δεν ήταν νεαρός, καθώς από εκείνη τη μέρα που είχε πάει να γνωρίσει τον Θάνο, στριμωγμένος στο πίσω κάθισμα του γκρίζου NSU με τις ιταλικές πινακίδες, έχουν περάσει πάνω από σαράντα χρόνια.
 
Κι ύστερα ήρθαν τα τραπεζώματα στο μεγάλο πετρόχτιστο σπίτι της Αγίου Μελετίου. Με τον Θάνο, τον Αντρέα, τον Μανώλη (Ρασούλη), τον Βασίλη (Παπακωνσταντίνου), τον Ζουγανέλη, τον Μπουλά και, βέβαια, τη Μαρία Δημητριάδη και την αδελφή της, την Μπουμπού (κατά κόσμον Αφροδίτη Μάνου). Μετρήστε απουσίες... Ήταν η εποχή που όλοι αυτοί (ή οι περισσότεροι*) δούλευαν μαζί στην πλακιώτικη μπουάτ «Αρχόντισσα». Τα Πολιτικά Τραγούδια, ο πρώτος και πιο διαχρονικός δίσκος του Θάνου Μικρούτσικου, κατά τον δημοσιογράφο Χρήστο Δεμέτη, είχαν μόλις κυκλοφορήσει. Και το βιβλιοπωλείο του ΚΚΕ, η «Σύγχρονη Εποχή», δυσκολευόταν να τον διαθέτει, επειδή ο δημιουργός του ήταν ενταγμένος στο ΕΚΚΕ. Απορώ μέρες τώρα που κανείς δεν θυμήθηκε ή δεν ανέφερε την πρώιμη ένταξη του Θάνου Μικρούτσικου, όπως και της Μαρίας Δημητριάδη, της ερμηνεύτριας των Πολιτικών Τραγουδιών, στο ΕΚΚΕ (Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας – Μαοϊκό, με άλλα λόγια). Αν τα γνωστά για τον Θάνο Μικρούτσικο και την πορεία του στο καλλιτεχνικό και πολιτικό στερέωμα είναι ιστορία, αυτά όλα είναι μάλλον προϊστορία... Δίνω και πάλι τον λόγο στον Χρήστο Δεμέτη: «Ο δίσκος θεωρήθηκε ανατρεπτικός για την εποχή του, όχι μόνο για τον στίχο που έφερνε στα ακροατήρια (ασκώντας κριτική ακόμη και στην ίδια την αριστερά), αλλά και για τις πειραματικές του μουσικές φόρμες που, από κοινού, του χάρισαν τη διαχρονικότητα».
 
Αλλά η προϊστορία έχει και μια άλλη σελίδα, όπως την εκμυστηρεύτηκε ο ίδιος ο Θάνος Μικρούτσικος στην εφ. Έθνος, το 2011: «Όταν συνέλαβαν τους τρεις ηγέτες του ΕΚΚΕ, Χρήστο Μπίστη, Άννα Φιλίνη και Πέτρο Στάγκο, διοργανώθηκε μια συναυλία στο Σπόρτινγκ με αίτημα την αποφυλάκισή τους. Πήγαμε στο σπίτι του Σαββόπουλου μαζί με τον Χρόνη Μπότσογλου για να ζητήσουμε τη συμμετοχή του, την οποία, απ’ ό,τι φάνηκε στη συζήτηση, έψαχνε τρόπους να την αρνηθεί. Δεν θυμάμαι τα επιχειρήματά του, αλλά θυμάμαι πως είχαμε απογοητευτεί. Σηκωθήκαμε να φύγουμε, με σταματάει στην πόρτα και μου λέει: “Άκουσα τον δίσκο που έβγαλες στη LYRA, τα Πολιτικά Τραγούδια, και τον θεωρώ πραγματικά άθλιο!” Έμεινα άναυδος, όχι τόσο για την κρίση του αλλά για τη στιγμή που επέλεξε να την εκφράσει».
 
Τον καιρό που ο Θάνος έγραφε την ιστορία του, είχαμε πια χαθεί. Μα ένιωσα σαν να μην είχε περάσει ούτε μια μέρα, όταν τον είδα από την τηλεόραση, καθώς πια δεν ήμουν στην Ελλάδα, την προπαραμονή του δημοψηφίσματος, τον Ιούλιο του 2015, στη συναυλία υπέρ του «Όχι», να απευθύνεται από μικροφώνου στους συγκεντρωμένους και στη συνέχεια να τραγουδά, μαζί με τον Κώστα Θωμαΐδη και τη Ρίτα Αντωνοπούλου. Με αυτή την εικόνα του θέλω να μείνω... Και με τη φωνή της Μαρίας Δημητριάδη να μας ταξιδεύει στην «Πιο όμορφη θάλασσα», ζωντανεύοντας στο μυαλό και στην καρδιά μας τα λόγια του Ναζίμ Χικμέτ.
 
* Κάτω από την «Αρχόντισσα» λειτουργούσε μια άλλη μπουάτ, με τον Ζουγανέλη, τον Μπουλά και τη Φλέρυ Νταντωνάκη. Έκλεισε, όμως, και οι Ζουγανέλης-Μπουλάς εντάχθηκαν στο σχήμα της «Αρχόντισσας».
 
ΥΓ: Στην προκείμενη περίπτωση, μάλλον καλύτερα είναι να ακούσετε παρά να διαβάσετε. Αλλά για τα πάντα υπάρχει ένα βιβλίο! Απόδειξη, αυτό του Οδυσσέα Ιωάννου, με τίτλο Ο Θάνος κι ο Μικρούτσικος / Μια αυτοβιογραφία μέσα από 24 συναντήσεις (εκδόσεις Πατάκη). Για το κλίμα από τις αρχές του ’60 μέχρι και λίγο μετά την πτώση της δικτατορίας, αναζητήστε το ενδιαφέρον βιβλίο Τα παιδιά της δικτατορίας, του Κωστή Κορνέτη (εκδόσεις Πόλις). Τέλος, για όσους δεν τις γνώρισαν, Οι μπουάτ της Πλάκας, του Κώστα Παπασπήλιου (εκδόσεις Εντύποις).
 
Φιλgood, τεύχος 255
  Πόπη Μουπαγιατζή   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...