Το πλέον κρίσιμο και ακανθώδες ζήτημα που απασχολεί τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της χθεσινής σύσκεψης στο Προεδρικό Μέγαρο υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με τη συμμετοχή της επιδημιολογικής ομάδας και των αγροτικών οργανώσεων, είναι η άμεση ολοκλήρωση των θανατώσεων σε 15 μολυσμένες μονάδες που εκκρεμούν (11 στην επαρχία Λάρνακας, 3 στη Λευκωσία και 1 στην Πάχνα της Λεμεσού). Η εκκρεμότητα αυτή αφορά περίπου 6.000 ζώα και είναι τα τελευταία ανάμεσα στις 120 μολυσμένες μονάδες με συνολικό αριθμό 78.060 ζώων.
Οι ιδιοκτήτες των συγκεκριμένων 15 εκμεταλλεύσεων προβάλλουν σθεναρή αντίσταση στη θανάτωση των ζώων τους, με την κατάσταση να έχει οξυνθεί ιδιαίτερα μετά τα πρόσφατα γεγονότα στην Πάχνα.
Για την κάμψη των αντιδράσεων και την αποτροπή περαιτέρω διασποράς του ιού, αποφασίστηκε συντονισμός των αρμόδιων αρχών. Συγκεκριμένα, η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, σε δηλώσεις της μετά τη σύσκεψη ανακοίνωσε την αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας με ενεργότερη εμπλοκή και μαζική παρουσία του στρατού και της αστυνομίας. Για την ολοκλήρωση των διαδικασιών, θα ζητηθεί η άμεση συνδρομή της Αστυνομίας, η οποία θα συνοδεύει τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, με στόχο οι θανατώσεις να ολοκληρωθούν τάχιστα τα επόμενα εικοσιτετράωρα.
Στο μέτωπο της πρόληψης, συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς ο μαζικός παγκύπριος εμβολιασμός. Μέχρι στιγμής, η δεύτερη δόση έχει καλύψει το 84% των βοοειδών, το 78% των αιγοπροβάτων και το 41% των χοίρων.
Η εμβολιαστική ασπίδα αναμένεται να ενισχυθεί καταλυτικά, καθώς μέχρι το τέλος Ιουνίου αναμένονται συνολικά 1.000.000 νέες δόσεις εμβολίων. Συγκεκριμένα, στις 7 Ιουνίου αναμένεται η παραλαβή 500.000 δόσεων του σκευάσματος “Aftovaxpur” για βοοειδή, αίγες και πρόβατα. Έως το τέλος του μήνα θα παραληφθούν ακόμη 500.000 δόσεις του σκευάσματος “Aftopor”.
Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης και της εξάντλησης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων, το Υπουργείο έχει αποστείλει επείγον αίτημα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής για την άμεση εξασφάλιση εμβολίων SAT1 που αφορούν αποκλειστικά τον πληθυσμό των χοίρων.
Οι αποζημιώσεις των πληγέντων προχωρούν, με το 74,5% των μονάδων να έχει λάβει προκαταβολές και το 96,6% των δικαιούχων να έχει αποζημιωθεί για το γάλα. Ωστόσο, νομικό γρίφο αποτελεί η περίπτωση συγκεκριμένου χοιροτρόφου, η αποζημίωση του οποίου τελεί υπό τον χειρισμό του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ο οποίος έχει δεσμεύσει τα εν λόγω ποσά.
Η Ανώτερη Δικηγόρος της Δημοκρατίας εξετάζει όλες τις επιμέρους πτυχές της υπόθεσης προκειμένου ο Γενικός Εισαγγελέας να αποφασίσει εάν θα δώσει τη συναίνεσή του για την καταβολή του ποσού προς τον συγκεκριμένο χοιροτρόφο ή απευθείας προς τους πιστωτές του, παγώνοντας κάθε πληρωμή μέχρι την τελική αξιολόγηση.
Η κυβέρνηση απαντά με επίδειξη μηδενικής ανοχής στους παραβάτες, προχωρώντας σε αυστηροποίηση των ποινών. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 27 διοικητικά πρόστιμα, συνολικού ύψους €91.540, για παράνομες μετακινήσεις ζώων, βόσκηση και μετακίνηση κοπριάς. Μάλιστα, αύριο Πέμπτη οδηγείται στο Υπουργικό Συμβούλιο πρόταση για αύξηση των προστίμων έως €100.000 για διοικητικά αδικήματα και έως €250.000 για αποφάσεις στα δικαστήρια.
Επιπλέον, 6 σοβαρές περιπτώσεις παραβάσεων έχουν ήδη καταχωριστεί στην Αστυνομία για περαιτέρω διερεύνηση. Οι δύο από τις έξι καταγγελίες αφορούν τον υπεύθυνο εκμετάλλευσης στο Κίτι και σχετίζονται άμεσα με την παράνομη μετακίνηση βοοειδών και αιγοπροβάτων τα οποία είχαν ήδη σημανθεί και έπρεπε να θανατωθούν βάσει των πρωτοκόλλων.
Λεκτική και σωματική βία κατά λειτουργών των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών
Πίσω από τις κλειστές πόρτες των συσκέψεων, η κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι λειτουργοί των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών κατά τη διάρκεια των ελέγχων στις κτηνοτροφικές μονάδες περιγράφεται ως εκρηκτική. Το προσωπικό βρίσκεται αντιμέτωπο με έντονες αντιδράσεις από μερίδα κτηνοτρόφων που παρακωλύουν εσκεμμένα το κρατικό έργο, εκδηλώνοντας πρωτοφανή περιστατικά βίας που προκαλούν ανασφάλεια και φόβο.
• Οι λειτουργοί γίνονται καθημερινά δέκτες απειλών και ύβρεων. Στην Κοφίνου, λειτουργός δέχθηκε φυσική επίθεση (κλωτσιά) από κτηνοτρόφο, ενώ στα σοβαρά επεισόδια της Πάχνας ασκήθηκε σωματική βία εναντίον δύο συνεργείων αιμοληψίας. Εκεί, συγκεντρωμένος όχλος άρπαξε με τη βία τα ληφθέντα δείγματα, τα οποία μέχρι σήμερα αγνοούνται, καθώς και τα κλειδιά υπηρεσιακού οχήματος.
• Καταγράφονται αντιδράσεις από Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης που προκαλούν άσκοπο διοικητικό φόρτο και καθυστερήσεις.
• Παρατηρείται αποχώρηση υπηρεσιών από τα σημεία ελέγχου, ενώ παράλληλα καταγράφεται πλήρης έλλειψη ενδιαφέροντος από ιδιωτικές εταιρείες φύλαξης για τη στελέχωση των σταθμών ελέγχου.
Οι κτηνοτρόφοι κατέθεσαν συγκεκριμένα αιτήματα για χαλαρώσεις, όπως η μετακίνηση ζώων αναπαραγωγής μεταξύ ιδιόκτητων εκμεταλλεύσεων, η μεταφορά ζώων από 2-3 εκμεταλλεύσεις με το ίδιο όχημα προς το σφαγείο και η άδεια για βόσκηση. Ωστόσο, όπως ξεκαθαρίστηκε, αν και τα αιτήματα θα αξιολογούνταν αμέσως μετά την ολοκλήρωση της παγκύπριας δειγματοληψίας, το βίαιο συμβάν και η επιθετική συμπεριφορά στην Πάχνα δεν επέτρεψαν στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να συναινέσουν και να δώσουν αυτές τις χαλαρώσεις, κρατώντας τα μέτρα στο μέγιστο βαθμό αυστηρότητας.