Σε πλήρες αδιέξοδο παρέμεναν την Τρίτη οι προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τη νέα πρόταση της Τεχεράνης για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Το στρατηγικής σημασίας πέρασμα παραμένει ουσιαστικά κλειστό, υπό διπλό αποκλεισμό, με σοβαρές συνέπειες για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια οικονομία.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μοιάζουν να έχουν περιέλθει σε στασιμότητα, παρά το γεγονός ότι τις τελευταίες τρεις εβδομάδες εφαρμόζεται κατάπαυση του πυρός.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν de facto κλειστά από το Ιράν, ενώ οι ΗΠΑ συνεχίζουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, με αποτέλεσμα η ναυσιπλοΐα να έχει ουσιαστικά παραλύσει.
Η αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης στο πέρασμα αυτό, κρίσιμης σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, αποτελεί βασικό διακύβευμα για την επίλυση της σύγκρουσης, η οποία ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με εκτεταμένους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
«Δεν θεωρούμε ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει», δήλωσε στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο εκπρόσωπος του στρατού, Αμίρ Ακραμινιά, υπογραμμίζοντας το κλίμα έντασης που εξακολουθεί να επικρατεί.
Η ιρανική πρόταση και η αμερικανική αντίδραση
Η πιο πρόσφατη πρόταση της Τεχεράνης συζητήθηκε στην Ουάσιγκτον από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τους βασικούς συμβούλους εθνικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με πληροφορίες των CNN και Wall Street Journal, που δεν διαψεύστηκαν από Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ φέρεται να εκτίμησε ότι υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητες αποδοχής της πρότασης.
Η ιρανική πλευρά απαιτεί από τις ΗΠΑ να αποκηρύξουν τις «παράνομες και παράλογες απαιτήσεις» τους, τονίζοντας ότι δεν είναι πλέον «σε θέση να υπαγορεύουν πολιτικές σε ανεξάρτητα έθνη».
Κατά το Axios, σε πληροφορία που αναμετέδωσε και το πρακτορείο IRNA, η πρόταση της Τεχεράνης προβλέπει άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τερματισμό του πολέμου, με τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα να ακολουθούν σε δεύτερη φάση.
Σχέδιο ελέγχου των Στενών του Ορμούζ
Το ιρανικό κοινοβούλιο προετοιμάζει νομοθεσία που θα αναθέτει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ στις ένοπλες δυνάμεις.
Το σχέδιο προβλέπει απαγόρευση διέλευσης πλοίων που συνδέονται με το Ισραήλ, καθώς και επιβολή τελών διέλευσης, πληρωτέων σε ιρανικά ριάλ.
«Δεν μπορούμε να ανεχθούμε οι Ιρανοί να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν σύστημα στο οποίο αυτοί θα αποφασίζουν ποιος μπορεί να χρησιμοποιήσει διεθνή θαλάσσια οδό», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στο Fox News.
Πίεση μέσω πετρελαίου
Σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο αναλύσεων Soufan, η Τεχεράνη εκτιμά ότι η αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου και οι πιθανές ελλείψεις θα ασκήσουν πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ ώστε να αποδεχθεί μια συμβιβαστική λύση.
Από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον φαίνεται να ποντάρει στον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών για να εξαναγκάσει την ιρανική ηγεσία σε υποχωρήσεις, εκτίμηση που πολλοί ειδικοί θεωρούν λανθασμένη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς μέσω της πλατφόρμας Truth Social, κατηγορώντας τον ότι «δεν ξέρει τι λέει» σχετικά με το Ιράν.
Ο Μερτς είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν καμιά στρατηγική» και ότι η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε νηοψία σε εμπορικό πλοίο στη Θάλασσα της Αραβίας, το οποίο τελικά αφέθηκε ελεύθερο, καθώς υπήρχαν υποψίες ότι παραβίαζε τον αποκλεισμό.
Από την επιβολή του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών στις 13 Απριλίου, 39 πλοία έχουν αναγκαστεί να ανακρούσουν πρύμναν, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Η συνεχιζόμενη παράλυση των Στενών του Ορμούζ έχει ήδη σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές. Η τιμή του πετρελαίου Μπρεντ της Βόρειας Θάλασσας έκλεισε πάνω από τα 111 δολάρια το βαρέλι.
Το Κατάρ προειδοποίησε για το ενδεχόμενο «παγωμένης σύρραξης» στον Κόλπο, ενώ το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ) καταδίκασε εκ νέου τις «κατάφωρες επιθέσεις» του Ιράν, ζητώντας αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Βαρύς απολογισμός σε Ιράν και Λίβανο
Ο πόλεμος έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο.
Νεότερος απολογισμός για τον βομβαρδισμό σχολείου στη Μινάμπ, στο νότιο Ιράν, την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης, κάνει λόγο για 155 νεκρούς, ανάμεσά τους 120 παιδιά, αντί των 175 που είχαν ανακοινωθεί αρχικά.
Στον Λίβανο, ισραηλινά πλήγματα κατά θέσεων της Χεζμπολάχ σκότωσαν τουλάχιστον οκτώ ανθρώπους, ανάμεσά τους τρία μέλη της πολιτικής προστασίας, ενώ τραυματίστηκαν δύο άνδρες του στρατού του Λιβάνου, σύμφωνα με τις αρχές στη Βηρυτό.
Ο ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γεδεών Σάαρ διαβεβαίωσε ότι το Ισραήλ δεν έχει απολύτως «καμιά εδαφική βλέψη» στον νότιο Λίβανο, όπου έχει αναπτύξει μονάδες, παρά την κατάπαυση του πυρός που οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται πως αθετούν.
