Προ ημερών, ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας ανακοίνωσε την κυβερνητική απόφαση να τερματιστεί η πρακτική δανεισμού από τα πλεονάσματα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Όχι μόνο αυτό, αλλά από το τέλος του 2028 θα ξεκινήσει διαδικασία αποπληρωμής του χρέους, το οποίο έχει δημιουργηθεί διά μέσου των χρόνων.

Σήμερα το κυβερνητικό χρέος προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ανέρχεται περίπου στα 12 δισεκατομμύρια. Το ποσό αυτό, δεν περιλαμβάνεται στο επίσημο δημόσιο χρέος της χώρας. Θεωρείται εσωτερικός δανεισμός, με τη λογική ότι η μία οντότητα του κράτους οφείλει στην άλλη. Σημειώνεται ότι το δημόσιο χρέος της χώρας ανέρχεται σήμερα στο 55% του ΑΕΠ, το οποίο για το 2025 έχει υπολογιστεί περίπου στα 41 δισεκατομμύρια.

Μεγάλη μερίδα του πληθυσμού κατακρίνει την πολιτική αυτή των εκάστοτε κυβερνήσεων, θεωρώντας ότι τα λεφτά αυτά χρησιμοποιούνται για να καλυφθούν «τρύπες» στον προϋπολογισμό ή ακόμα ότι τα λεφτά αυτά έχουν χαθεί στην πορεία δημιουργίας δημοσίων έργων.

Όπως γίνεται αντιληπτό, είναι δύσκολο να εντοπιστεί ο προορισμός των χρημάτων αυτών ή πώς έχουν χρησιμοποιηθεί. Επομένως, το γεγονός ότι έχει ληφθεί απόφαση να τερματιστεί η πρακτική αυτή, αποτελεί ένα βήμα προς τη διαφάνεια της χρησιμοποίησης των χρημάτων αυτών. Την ίδια ώρα, η θέσπιση νέας επενδυτικής πολιτικής για το ΤΚΑ και η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των χρημάτων αυτών, θα ενισχύσει τη βιωσιμότητα του αποθεματικού του Ταμείου.

Αυτό που είναι καλό να επισημανθεί, είναι πώς η πρακτική αυτή, δηλαδή το κράτος να δανείζεται από τα αποθέματα των κοινωνικών ασφαλίσεων, δεν είναι κυπριακή πατέντα. Χρησιμοποιείται από αρκετές άλλες χώρες, με πρώτη και καλύτερη ασφαλώς την Αμερική.

Σύμφωνα με στοιχεία που έχουμε συλλέξει, αυτή τη στιγμή, το χρέος των ΗΠΑ έχει αγγίξει τα 39 τρισεκατομμύρια δολάρια, το μεγαλύτερο ποσό από την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται στο 137% του ΑΕΠ της χώρας, το οποίο υπολογίζεται στα 32,4 τρισ για το 2026. Οι τόκοι που καλείται να καταβάλει το κράτος για το χρέος, υπερβαίνουν το ένα τρισεκατομμύριο ανά έτος, με αποτέλεσμα για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, το ποσό αυτό να έχει ξεπεράσει τα χρήματα που ξοδεύονται για την άμυνα.

Ειδικότερα, όσον αφορά στον εσωτερικό δανεισμό, η κυβέρνηση των ΗΠΑ οφείλει πάνω από 7,3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ενδοκυβερνητικό χρέος σε ομοσπονδιακά καταπιστευματικά ταμεία και συνταξιοδοτικά προγράμματα, κυρίως στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις (2,7 τρισ δολάρια) και σε στρατιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία (2,2 τρισ δολάρια). Αυτό το «χρέος προς τον εαυτό της» αποτελεί μέρος του ακαθάριστου εθνικού χρέους των 39 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Γιατί σημειώνουμε τα πιο πάνω; Για να επισημάνουμε ότι μπορεί ο δανεισμός από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις να αποτελεί συνήθη πρακτική, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και σωστή. Διότι, όπως φαίνεται και από τα πιο πάνω στοιχεία, τα ταμεία συντάξεων των ΗΠΑ έχουν γίνει αυτή τη στιγμή μέρος του προβλήματος του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ. Με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί ο κίνδυνος αυτό το χρέος να μην καταστεί δυνατό να αποπληρωθεί και επομένως εκατομμύρια άτομα ενδεχομένως να μην μπορέσουν στο τέλος να λάβουν σύνταξη.

Εν κατακλείδι, το αποθεματικό του ΤΚΑ είναι ιερό και πρέπει να αξιοποιείται προς όφελος των συνταξιούχων. Νυν και μελλοντικών. Οι οποίοι αποταμιεύουν κάθε μήνα μέρος των χρημάτων τους για να είναι σε θέση να απολαμβάνουν κατά το δυνατό, την ίδια ποιότητα ζωής με αυτή που είχαν ως εργαζόμενοι. Και αυτό θα πρέπει να είναι το μέλημα κάθε κυβέρνησης.