«Η έρευνα σταματά μόλις αρχίζεις να γράφεις το μυθιστόρημα. Τότε καλύτερα είναι να ξεχάσεις όσα διάβασες. Να μην αφήσεις να σε πλανέψουν οι ενδιαφέρουσες ιστορικές λεπτομέρειες»
Τι πραγματεύεται το νέο σας βιβλίο «Οι αδερφές Ραζή»; Την ιστορία των τριών αδερφών Ραζή, που ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη μέσ’ στην ευμάρεια και που όταν εξαναγκάστηκαν να έρθουν στην Ελλάδα, το 1935, μετατράπηκαν αυτομάτως σε πολίτες β’ κατηγορίας, πρόσφυγες. Γύρω τους, ένας ολόκληρος κόσμος που σηματοδοτεί την Ελλάδα εκείνης της εποχής. Μα και μετέπειτα, ως το 1975 περίπου, παρακολουθούμε τους ήρωες του βιβλίου, άθυρμα στα πυρετώδη δάχτυλα της Ιστορίας. Προσφυγιά, Κατοχή, Εμφύλιος, Χούντα, Μεταπολίτευση. Όμως δεν πρόκειται για ιστορικό μυθιστόρημα. Η Ιστορία παραμένει ως φόντο πάνω στο οποίο διαγράφονται με μεγαλύτερη ενάργεια οι χαρακτήρες. Έρωτες νόμιμοι και παράνομοι, προδοσίες, ελπίδες, απογοητεύσεις.
Στις σελίδες σας ξετυλίγεται κι ένα κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Πού πιστεύετε σταματά η έρευνα και η Ιστορία και πού ξεκινά η μυθοπλασία; Η έρευνα σταματά μόλις αρχίζεις να γράφεις το μυθιστόρημα. Τότε καλύτερα είναι να ξεχάσεις όσα διάβασες. Να μην αφήσεις να σε πλανέψουν οι ενδιαφέρουσες ιστορικές λεπτομέρειες που έμαθες. Σε ανύποπτο χρόνο ο Νίκος Γκάτσος μού είχε πει «Δεν μπορείς να γράψεις μυθιστόρημα, αν δεν ξέρεις Ιστορία». Αλλά και δεν μπορείς να γράψεις μυθιστόρημα, αν δεν πλάσεις πρόσωπα ζωντανά, που να ξεκολλήσουν απ’ το χαρτί και να μείνουν στη μνήμη του αναγνώστη.
Πριν ασχοληθείτε με τη συγγραφή βιβλίων σπουδάσατε γαλλική φιλολογία και κοινωνική ψυχολογία. Τι ήταν αυτό που σας προέτρεψε να κάνετε στροφή στα επαγγελματικά σας; Ήδη από την εφηβεία μου είχα αρχίσει να γράφω. Αφού πρώτα είχα καταβροχθίσει την οικογενειακή βιβλιοθήκη. Το διάβασμα με οδήγησε στο γράψιμο. Έμαθα πολλά πράγματα στο πανεπιστήμιο, ιδίως από τους γάλλους καθηγητές μας που δεν φοβόντουσαν να μιλήσουν ελεύθερα. Σπούδασα, βλέπετε, στη διάρκεια της Χούντας. Οι έλληνες καθηγητές, εκτός μετρημένων εξαιρέσεων, ένιωθαν φιμωμένοι. Η γαλλική φιλολογία στο Καποδιστριακό ήταν κι αυτή αποτέλεσμα της ζωής στο σπίτι. Ο πατέρας μου είχε τελειώσει γαλλικό σχολείο στην Πόλη, και η μάνα, Πολίτισσα κι αυτή, μιλούσε άπταιστα την γαλλικήν. Στο πατρικό μου γαλλικά μιλούσαμε, γαλλικά ήταν τα πρώτα ποιήματα που αποστήθισα. Όσο για τη δεύτερη επιλογή μου, ομολογώ πως βρίσκω την ανθρωπογεωγραφία συναρπαστική. Οι σπουδές στο Παρίσι μού άνοιξαν τα μάτια σχετικά με τους άλλους, αλλά κυρίως σχετικά με τον εαυτό μου. Εν τέλει όμως ήθελα περισσότερο να γνωρίσω τους ανθρώπους παρά να τους «θεραπεύσω». Έτσι επέστρεψα στην πρώτη μου αγάπη, τη γραφή.
Φανταζόσασταν πώς θα ήταν η ζωή σας εάν δεν γνωρίζατε τον Μάνο Χατζιδάκι και αν δεν σας έδινε εκπομπή στο Γ΄ Πρόγραμμα; Χωρίς να θέλω να μειώσω στο ελάχιστο τη συμβολή του Μάνου στην εξέλιξη της ζωής μου, πιστεύω πως έστω κι από άλλους δρόμους, στη γραφή θα κατέληγα. Ο Μάνος ενίσχυσε την πίστη στον εαυτό μου. Υπήρξε εξαιρετικός δάσκαλος για όλους εμάς που είχαμε την τύχη να δουλέψουμε μαζί του. Ήταν πολύ γοητευτικός, σε συνάρπαζε όταν μιλούσε. Κοντά του γνώρισα κι άλλα σημαντικά πρόσωπα της καλλιτεχνικής μας σκηνής, τον Νίκο Γκάτσο, τον Γιάννη Τσαρούχη…
«Οι αδερφές Ραζή», Εκδόσεις Μεταίχμιο, Μάιος 2017, Επιμέλεια: Γιάννης Γαλανόπουλος, Σελίδες 336
Κατερίνα Ζαρόκωστα
Η Κατερίνα Ζαρόκωστα γεννήθηκε το 1951 στην Αθήνα. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε έναν κύκλο σπουδών Κοινωνικής Ψυχολογίας στην Ecole Pratique, στο Παρίσι. Για δύο περίπου δεκαετίες συνεργάστηκε με την Κρατική Ραδιοφωνία, στον χώρο των πολιτιστικών εκπομπών, και με την ΕΤ1 ως σεναριογράφος και συντονίστρια συζήτησης σε εκπομπές κοινωνικού και ψυχολογικού περιεχομένου. Συνεργάστηκε επίσης με εφημερίδες και περιοδικά στον τομέα του προσωπικού δοκιμίου και της βιβλιοπαρουσίασης. Στην πεζογραφία εμφανίστηκε το 1983. Έχει δημοσιεύσει συλλογές διηγημάτων, νουβέλες κι ένα μυθιστόρημα. Διηγήματά της έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά και στα αγγλικά. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.
