«Το να αφήνεις πίσω τη ζωή σου δεν είναι ποτέ ανώδυνο. Σαν να πεθαίνει ένα σημαντικό κομμάτι της, ίσως το σημαντικότερο: αυτό της παιδικής ηλικίας και της πρώτης νιότης.»

Πώς ξεκίνησε η ιδέα του νέου σας βιβλίου, «Αλεξανδρινές φωνές»; Η ιδέα γεννήθηκε πριν από πολλά χρόνια, όταν μελετούσα το έργο του Καβάφη. Συνειδητοποίησα ότι ένα μεγάλο μέρος των ποιημάτων του αντλούσε από την ίδια την πόλη, την ιστορία και τους κατοίκους της, τους καθημερινούς ανθρώπους στους δρόμους και τα καφενεία της. Έτσι σκέφτηκα να αναδείξω αυτή συγκεκριμένα την πτυχή της πόλης. Τα πρόσωπα που σκιαγραφώ στο μυθιστόρημά μου είναι εμπνευσμένα σε μεγάλο βαθμό από στίχους εμβληματικών ποιημάτων του. Γι’ αυτό και οι στίχοι που συνοδεύουν τις ιστορίες των ηρώων επιλέχθηκαν με γνώμονα το περιεχόμενο της κάθε ιστορίας, για να στηρίξουν, δηλαδή, τη νοηματική τους σύνθεση. Κάποια αντανακλούν την ψυχογραφία των ηρώων, ενώ τα περισσότερα λειτούργησαν αντίστροφα· ενέπνευσαν, όπως ανέφερα, τις ίδιες τις ιστορίες και τα πρόσωπα που περιγράφω. Ακόμα και ο τίτλος είναι εμπνευσμένος από το ποίημα του Καβάφη «Φωνές» και αποτυπώνει ακριβώς αυτό που λέει το ποίημα, «Ιδανικές φωνές κι αγαπημένες εκείνων που πεθάναν ή εκείνων που είναι για μας χαμένοι σαν τους πεθαμένους…».

Παράλληλα με τη συγγραφή ασχολείστε και με τη μετάφραση, καθώς μεταφράσατε το μεγαλύτερο μέρος του έργου του Αιγύπτιου νομπελίστα Ναγκίμπ Μαχφούζ από τα αραβικά. Θυμάστε όμως ποιο ήταν το κομβικό σημείο που είπατε ότι θα θέλατε να γράψετε κάτι δικό σας; Ναι, θυμάμαι. Ήταν όταν μετέφραζα το «Σοκάκι του Μιντάκ», που αποδόθηκε στα ελληνικά το «Σοκάκι της αμαρτίας». Είχα τόσο πολύ μαγευτεί από την ιδέα του βιβλίου και τη σύνθεση των ηρώων, που ένιωσα επιτακτική τότε την ανάγκη να γράψω ένα βιβλίο στο ίδιο μοτίβο, που να εμπεριέχει πρόσωπα σε έναν μικρό δρόμο, έναν δρόμο που στην ουσία να αποτελεί μικρογραφία της ίδιας της ζωής. Την ιδέα αυτή την υλοποίησα δεκαπέντε χρόνια αργότερα, με το συγκεκριμένο βιβλίο. Η οδός Λέψιους είναι ένα τέτοιο «σοκάκι».

Γεννηθήκατε στο Κάιρο. Ήταν τραυματική εμπειρία όταν έπρεπε να αφήσετε την πόλη; Το να αφήνεις πίσω τη ζωή σου δεν είναι ποτέ ανώδυνο. Σαν να πεθαίνει ένα σημαντικό κομμάτι της, ίσως το σημαντικότερο: αυτό της παιδικής ηλικίας και της πρώτης νιότης. Έπειτα, δεν ξέρεις ποτέ ποια θα είναι η επόμενη μέρα σε έναν καινούριο τόπο, ακόμα κι αν αυτός ο τόπος είναι η ίδια σου η πατρίδα. Αλλά κάθε τέλος σηματοδοτεί και μια αρχή, και ενδιάμεσα, μέχρι να γίνει αυτό δηλαδή, τα συναισθήματα είναι έντονα και ανάμεικτα, θλίψη, φόβος, αλλά και προσδοκία, ελπίδα για μια καινούρια αρχή.

Πιστεύετε ότι ο συγγραφέας θα πρέπει να ασχολείται με διαφορετικά είδη λογοτεχνίας και να πειραματίζεται θεματολογικά ή θα πρέπει να μένει σταθερός; Ναι, σαφώς θα πρέπει να πειραματίζεται συνεχώς, να δοκιμάζει νέες δομές, αφηγηματικά ύφη, τεχνικές, αλλά να μένει πάντα σταθερός στις αρχές του, στην ιδεολογία του, να μην ξεπέφτει στο εύκολο. 

Ποιο βιβλίο υπάρχει αυτή την περίοδο στο κομοδίνο σας; Υπάρχουν δύο. «Το παιδί της τρικυμίας» της Μάργκαρετ Άτγουντ και ο «Ινδικοπλεύστης»  του Γιώργου Βέη, ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει αλλιώς, και σε μια άλλη περιοχή, εξίσου μαγική. 

«Αλεξανδρινές φωνές στην οδό Λέψιους», Εκδόσεις Μεταίχμιο, Απρίλιος 2017, Επιμέλεια: Ελένη Μπούρα, Σελίδες: 264

Πέρσα Κουμούτση 

Η Πέρσα Κουμούτση, είναι συγγραφέας και μεταφράστρια λογοτεχνίας. Γεννήθηκε στο Κάιρο, Αιγύπτου και ήρθε στην Ελλάδα αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη Φιλοσοφική Σχολή του Αιγυπτιακού Πανεπιστημίου του Καΐρου. Από το 1993 ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη λογοτεχνική μετάφραση από τα αραβικά και τα αγγλικά. Εκτός από έργα αγγλόφωνων συγγραφέων, έχει μεταφράσει το μεγαλύτερο μέρος του έργου του Αιγύπτιου νομπελίστα λογοτέχνη Ναγκίμπ Μαχφούζ από τα αραβικά, καθώς και έργα άλλων σημαντικών Αράβων δημιουργών.

Το 2001, τιμήθηκε για το σύνολο των μεταφράσεών της με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη, ενώ το αιγυπτιακό κράτος την έχει βραβεύσει δύο φορές για τη συνεισφορά της στα γράμματα. Έχει λάβει Ειδική Διάκριση από το Τμήμα Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αλ Αζχάρ ενώ έργα της έχουν μεταφραστεί στην αραβική γλώσσα.

Έχει συμμετάσχει σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια, ενώ κείμενα και πεζά της έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Από το 2002 μέχρι σήμερα έχει εκδώσει έξι μυθιστορήματα πάντα με κύριο άξονα τον διαπολιτισμικό διάλογο ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή. Τα βιβλία της “Στους δρόμους του Καΐρου” (2014), “Δυτικά του Νείλου” (2006) και “Αλεξάνδρεια στον δρόμο των ξένων” (2002) κυκλοφορούν από τον Εθνικό Οργανισμό Βιβλίου της Αιγύπτου.