Ατομική έκθεση του καταξιωμένου Έλληνα εικαστικού Εδουάρδου Σακαγιάν φιλοξενεί από τη Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου η γκαλερί Stand In Line, στον Άγιο Ανδρέα.
Ο Σακαγιάν εκπροσωπεί μια ενδιαφέρουσα κατηγορία Ελλήνων καλλιτεχνών, που εμφανίζονται μέσα στη δεκαετία του ’80 και διατυπώνουν προτάσεις υποκειμενικές, άρρηκτα δεμένες με την παραστατική ζωγραφική και τη φορτισμένη χρωματικότητα.
Ξεχωρίζει για τη δεξιοτεχνία του στον χειρισμό των εικαστικών μέσων και την ιδιαίτερη ικανότητα να μεταφράζει πειστικά, σε δραματικές εικόνες, τα σκοτεινά συναισθήματα που ανασύρει από το δικό του ψυχισμό.
Η κάθαρση επέρχεται, για τον καλλιτέχνη και το θεατή, με τη λύση των ζωγραφικών προβλημάτων στον καμβά. Φορέας της είναι το χρώμα, που λειτουργεί ως αυτόνομο δομικό στοιχείο, ισορροπώντας τις αντιφάσεις που μοιραία κατοικούν σε κάθε αυτοβιογραφικό μονόλογο. Αυτό δίνει στο θεατή τη δυνατότητα να συμμετέχει, έστω και χωρίς να ταυτιστεί με την αγχώδη ματιά του ζωγράφου, στην ολοκλήρωση της εκφραστικής λειτουργίας του έργου.
Τα εγκαίνια θα τελέσει η Πρώτη Κυρία της Κυπριακής Δημοκρατίας, Άντρη Αναστασιάδη.
- Λευκωσία, γκαλερί Stand In Line (99412000). Εγκαίνια: Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου, 7μ.μ. Διάρκεια: Μέχρι 7 Ιανουαρίου
Όπως αναφέρει ο ιστορικός τέχνης Γιώργος Μυλωνάς, το ανήσυχο βλέμμα του Σακαγιάν αναζήτησε μες στον χρόνο, τη ριζικώς άλλη προοπτική. Αυτό που η κοινωνία, από τους χρόνους της Αναγέννησης, έδωσε ξανά ιδιαίτερη σημασία στο πρόσωπο, και άρχισε μια παραγωγή πορτρέτων, δηλαδή προσωπογραφιών, ο ζωγράφος θέλησε να το ξαναγράψει. Να χωρέσει στη διάσταση του τελάρου την ίδια την κοινωνία.
Οι «θεατές» – θέμα στο οποίο ο ζωγράφος επανέρχεται με ένταση – ξεκίνησαν στο Παρίσι κι έχουν την ηλικία του γιου του Φίλιππου, κοντά στα τριάντα χρόνια. «Θέμα δικό του έκανε την κατά παράταξη παράθεση ανθρώπων, ακροατών διαλέξεων, θεατών μέσα σε κινηματογραφικές ή θεατρικές αίθουσες, οδηγών σε μικρά, αποπνικτικά αυτοκίνητα ή σε συγκρουόμενα αυτοκινητάκια λούνα παρκ ή ατόμων μέσα σε κλειστοφοβικά, στενάχωρα ασανσέρ. Τα τελευταία χρόνια συμπληρώθηκε η παράσταση των κολυμβητών που σε σχέση με την στατικότητα των προηγουμένων θεατών τίθεται εν κινήσει, χωρίς προοπτική βάθους και ψευδαίσθησης.
«Εξάλλου τα έργα με τους κολυμβητές είναι για μένα κάτι αρκετά βασικό γιατί συμπληρώνω τους θεατές, όχι πλέον μέσα στις γεωμετρίες, αλλά στο υγρό στοιχείο» λέει ο ίδιος. Την εικονογραφία του ολοκληρώνει μια σειρά από άδεια τοπία, όπως τα χαρακτηρίζει, με την έννοια ότι δεν περιέχουν τον άνθρωπο. «Ζωγράφισα καταιγίδες, τον ορίζοντα, μια γραμμή. Για μένα ο ορίζοντας είναι μια έξοδος από τον λαβύρινθο της αφήγησης».
Ο Γ. Μυλωνάς επισημαίνει ότι ο Σακαγιάν αναζητά μια άλλη γλώσσα: «πιο χειροποίητη, πιο επιτελεστική, πιο συνειρμική, πιο άναρχη, μια γλώσσα που σμιλεύεται στην πορεία, που γεννά τον εαυτό της κάθε στιγμή και αφήνεται στην ενδεχομενικότητα και στις επιθυμητικές ροές, καλώντας τον θεατή σε ένα διαφορετικό, πιο ‘απροστάτευτο’ είδος εικαστικής εμπειρίας από αυτά που το βλέμμα του έχει συνηθίσει».
Ποιος είναι
Ο Εδουάρδος Σακαγιάν γεννήθηκε το 1957 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ (1976-1981) με δάσκαλους τους Δ. Μυταρά και Γ. Μόραλη. Συνέχισε με υποτροφία στην Ecole des Beaux-Arts (1984-1987) στο Παρίσι, με το L. Cremonini.
Η υπερεκφραστική ένταση είναι από την αρχή το κύριο χαρακτηριστικό της ζωγραφικής του. Στις πρώτες του εκθέσεις πρωταγωνιστούν φιγούρες ανθρώπων από το άμεσο περιβάλλον του, κυρίως της μητέρας του, σε εικόνες απαισιόδοξες και σχεδόν εφιαλτικές. Η υψηλή χρωματικότητα, η αποσπασματική περιγραφή και οι παραμορφωτικές επεμβάσεις είναι στοιχεία που θα παραμείνουν στο έργο του, ως γόνιμα γνωρίσματα μιας εξπρεσιονιστικής γραφής.
Η θεματολογία του διευρύνεται μετά το 1990, και αποκτά μια ονειρική- υπαρξιακή διάσταση, διατηρώντας τον ανθρωποκεντρικό της χαρακτήρα. Παράλληλα, η στενή βιωματική σχέση του ζωγράφου με τα θέματα του επεκτείνεται σαφέστερα στο επίπεδο της εκτέλεσης, στην επεξεργασία του χρώματος και του εικαστικού χώρου. Η πορεία της ζωγραφικής του εξελίσσεται προς μια μεγαλύτερη ελλειπτικότητα και πιο ελεύθερη ή αφαιρετική απόδοση των μορφών, θεματολογικά και αισθητικά, η ανθρώπινη εμπειρία και η προσωπική γραφή βρίσκονται πάντα στο κέντρο του έργου του, αλλά με λιγότερη εσωστρέφεια απ’ όσο στο παρελθόν.
Έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα, Γαλλία, Ισραήλ. Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου, στην ΠΑ Ρόδου, στην Πινακοθήκη ΕΜΣ, στη Συλλ. ΜΙΕΤ, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα ΑΠΘ, στην Εθνική Τράπεζα, στο Υπουργείο Οικονομικών της Γαλλίας κ.α. Έχει διδάξει ζωγραφική στη Σχολή Βακαλό. Είναι μέλος του ΕΕΤΕ.
