«Οι κώδικες επικοινωνίας και έκφρασης της νέας γενιάς είναι καθορισμένοι από τον ψηφιακό κόσμο», «H ικανοποίηση που νιώθει ο φοιτητής που έχει μόλις ζωντανέψει ένα σχέδιο ή ένα αντικείμενο είναι η πιο δυνατή εικόνα που κρατώ στη σχέση φοιτητή – animation», «Σχολές δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στα ειδικά εφέ παρά στο σενάριο, κάτι που νομίζω ότι είναι κρίμα», «Πλέον τα μέσα παραγωγής είναι σαφώς πιο προσβάσιμα, λιγότερο ακριβά και πιο εύκολα στη χρήση τους από ό,τι άλλο προηγήθηκε στην ιστορία, όχι μόνο του animation, αλλά του κινηματογράφου γενικότερα. Θέλω να πιστεύω ότι έτσι θα κερδίσουμε ταλέντα, τα οποία υπό άλλες συνθήκες, σε άλλες εποχές, πιθανόν να χάναμε», «Φοιτητές βρίσκουν εξίσου ενδιαφέρουσες τις παραδοσιακές και ψηφιακές τεχνικές παραγωγής animation και τον συνδυασμό των δύο (Tradigital animation)», «Πολλές φοιτητικές ταινίες μού έχουν μείνει στο μυαλό».
Τα πιο πάνω αποτελούν δείγμα των δηλώσεων που συγκεντρώσαμε, όταν αποταθήκαμε σε καταξιωμένους εκπροσώπους της παγκόσμιας οικογένειας του animation, για να τοποθετηθούν σχετικά με θέματα που αφορούν τους φοιτητές που επέλεξαν να ασχοληθούν με την τέχνη αυτή, δηλαδή τους επίδοξους animators. Αφορμή για αυτό το ρεπορτάζ είναι η διοργάνωση του 5ου διεθνούς φεστιβάλ Animation «The Animattikon Project» (26 – 28 Οκτωβρίου) στη Λεμεσό, το οποίο όπως κάθε χρόνο τιμά με τις προβολές ταινιών και γενικά το πρόγραμμά του – πιο πλούσιο φέτος και με πολύ σημαντικές συνεργασίες – από την Κύπρο, και κυρίως το θέατρο Ριάλτο της Λεμεσού, τους εορτασμούς της Παγκόσμιας Ημέρας Animation (28 Οκτωβρίου).
Από τον πλούσιο για μελέτη κόσμο του animation, εστιάσαμε στη θεματική που αφορά στους νέους. Αυτό προέκυψε μετά από συζήτηση με τον διοργανωτή του φεστιβάλ, που είναι το Κέντρο Τεχνών Κίμωνος, συνεργαζόμενο με το Τμήμα Πολυμέσων και Γραφικών Τεχνών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και το Θέατρο Ριάλτο. Άλλωστε οι προβολές ταινιών του «Animattikon», όπως κάθε άλλο φεστιβάλ, περιλαμβάνουν και την κατηγορία, αλλά και τις βραβεύσεις, των φοιτητικών ταινιών, ενθαρρύνοντας τα πρώτα καλλιτεχνικά βήματα των νέων δημιουργών.
Δείτε τo trailer του φετινού «Animattikon»:
Σε εργαστηριακό μάθημα φοιτητών
Αφετηρία μας υπήρξε μία επίσκεψη σε εργαστηριακό μάθημα animation του Τμήματος Πολυμέσων και Γραφικών Τεχνών του ΤΕΠΑΚ, επιδιώκοντας να μάθουμε από τους ίδιους τους φοιτητές τι σκέφτονται, τι ονειρεύονται και τι τους προβληματίζει σε σχέση με την τέχνη της κινούμενης εικόνας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ένα χορταστικό πρόγραμμα στο 5ο Φεστιβάλ Animattikon
- Ολιβιέ Κατρίν: Εθνολογία και κινηματογράφος αλληλοτροφοδοτούνται
Εκείνο το απόγευμα η Στυλιανή Μιχαήλ, η Ρεβέκα Ουρπάνοβα και η Νάταλι Αριστείδου, δευτεροετείς φοιτήτριες, χρησιμοποιούσαν σε ομαδική εργασία τις παραδοσιακές τεχνικές του animation. Όπως και στις αρχές του 20ου αιώνα, που γεννήθηκε η τέχνη αυτή, τις είδαμε σκυμμένες πάνω από τις φωτοτράπεζες να σχεδιάζουν με μολύβι τη φιγούρα του «Μάρτιν».

«Το ΤΕΠΑΚ, μέσα από ένα πλούσιο πρόγραμμα μαθημάτων για το animation, με στούντιο και παραγωγή ταινιών animation, που συμμετέχουν σε κυπριακά (The Animattikon Project και Όψεις του κόσμου – Animafest Cyprus) και διεθνή φεστιβάλ, δίνει έμφαση στην κατανόηση και αξιοποίηση των παραδοσιακών τεχνικών του animation, χωρίς βέβαια την ίδια ώρα να παραγκωνίζονται οι σύγχρονες – ψηφιακές», μας είπε ο καθηγητής τους (ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό του Τμήματος), ο Χαράλαμπος Μαργαρίτης, ο οποίος είναι ο διευθυντής του διεθνούς φεστιβάλ animation «The Animattikon Project» καθώς και βραβευμένος διεθνώς animator και σκηνοθέτης. Επίσης τόνισε ότι οι φοιτητές καλούνται να εστιάζουν και στο σενάριο, όχι μόνο στα ειδικά εφέ.

«Ο Μάρτιν κάθε μέρα στις επτά το απόγευμα σχολνάει από τη δουλειά και πάει στο μπαρ, όπου θα βρει έτοιμο το μαρτίνι του», θα μας πουν οι φοιτήτριες που σχεδιάζουν στις φωτοτράπεζες. «Είναι μόνος, γιατί δεν είναι ένα πολυσύχναστο μπαρ, ενώ όσο περισσότερα ποτήρια με μαρτίνι αδειάζει, εμφανίζονται και περισσότεροι δαίμονες και πνεύματα, με αποτέλεσμα σιγά – σιγά το μπαρ να γεμίζει με παρουσίες και να ζωντανεύει. Όπως κάθε νύχτα, ο Μάρτιν καταναλώνει πάρα πολύ αλκοόλ κι αυτό μας το δείχνει συγχρόνως η αυξανόμενη ένταση, στην κίνηση των δεικτών του ρολογιού τοίχου και στον ήχο της μουσικής υπόκρουσης».

Όπως θα σχολιάσει ο καθηγητής τους, τα θέματα που απασχολούν τους φοιτητές στις ταινίες τους, πάνω – κάτω είναι διαχρονικά, όπως η απομόνωση και οι εξαρτήσεις, που είδαμε ότι ενδιαφέρουν τις τρεις φοιτήτριες. Στις τεχνικές που επιθυμούν να χρησιμοποιούν οι νέες γενιές είναι που βλέπουμε κάποιες διαφορές, προσθέτει, οι οποίες τείνουν να είναι περισσότερο ψηφιακές σε σύγκριση με το παρελθόν.

Προσδοκίες και προβληματισμοί
Τι γίνεται όμως με φοιτητές που έχουν αρχίσει να δημιουργούν τις δικές τους ταινίες και έχουν κατασταλάξει στην ιδέα ότι επιθυμούν να πορευτούν στον δρόμο του animation; Ο Ντάνιελ Νικολάου και η Μαρία Χρίστου, δύο τριτοετείς φοιτητές του Τμήματος Πολυμέσων και Γραφικών Τεχνών, παρουσίασαν πριν από περίπου έναν μήνα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινουμενων Σχεδίων Animasyros στη Σύρο και στο Γραφείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα την ταινία τους για τον ποιητή, στιχουργό και πεζογράφο Μάνο Ελευθερίου. Επίσης στη Σύρο είχαν για πρώτη φορά την ευκαιρία να διδάξουν τεχνικές του animation σε εργαστήρια για παιδιά Δημοτικού σχολείου. Συζητώντας εκείνο το απόγευμα μαζί τους, μοιράστηκαν τα όνειρα, αλλά και τον προβληματισμό τους, τα οποία για τις ανάγκες αυτού του ρεπορτάζ μεταφέραμε ακολούθως σε καταξιωμένα πρόσωπα της τέχνης αυτής, για ένα δικό τους σχόλιο.
«Όταν άρχισα τις σπουδές μου στον κλάδο αυτό, είχα την ανησυχία για το αν είναι δυνατόν στην Κύπρο να ακολουθήσω επάγγελμα σχετικό με το animation, από ηλεκτρονικά παιχνίδια μέχρι δικές μου ταινίες ή ταινίες για άλλους. Όμως στη συνέχεια, συζητώντας περισσότερο με τον καθηγητή μου, Χαράλαμπο Μαργαρίτη, κατανόησα ότι υπάρχουν τρόποι για να παίρνεις για ταινίες σου χρηματοδοτήσεις από την Κύπρο ή από την Ευρώπη. Πρόσφατα είχαμε την ευκαιρία να πάμε στο Animasyros, όπου διαπιστώσαμε ότι άτομα, που έχουν εμπειρίες και που μόλις τέλειωσαν τη Σχολή τους, είχαν ευκαιρίες χρηματοδότησης και προώθησης της δουλειάς τους», είπε ο 22χρονος Ντάνιελ Νικολάου.

Από την άλλη, η 20χρονη Μαρία Χρίστου ανάφερε τα εξής: «Ο στόχος όλων μας σε αυτή τη Σχολή είναι να δημιουργήσουμε τις δικές μας ιστορίες. Όμως εκείνο που με αγχώνει περισσότερο είναι πώς θα καταφέρω μετά το Πανεπιστήμιο να εξασφαλίζω τον βιοπορισμό μου με το animation. Υπάρχουν ευκαιρίες μεν, αλλά εγώ προσωπικά θα ήθελα να νιώθω πιο ασφαλής. Να μπορώ να ζήσω από το να δημιουργώ δικές μου ιστορίες και κάθε φορά να μην ανησυχώ για το αν θα πάρω χορηγία. Να μην αναγκαστώ να εργάζομαι σε άλλον επαγγελματικό κλάδο και απλά να έχω το animation στο ‘‘πλάι’’».

Τα σχόλια διεθνώς καταξιωμένων εκπροσώπων του animation
Στη συνέχεια, για σημεία που κρατήσαμε από το εργαστηριακό μάθημα του ΤΕΠΑΚ, δηλαδή για τη σχέση των νέων animators με τις τεχνολογικές εξελίξεις και γενικότερα για τη διαφοροποίησή τους με προηγούμενες γενιές του χώρου, αλλά και τις προσδοκίες και ανασφάλειές τους, αποταθήκαμε σε διεθνώς καταξιωμένα πρόσωπα του animation για σχολιασμό. Επίσης τους ζητήσαμε να μας μεταφέρουν μία «δυνατή» εικόνα που έχουν κρατήσει από τη σχέση των φοιτητών με την τέχνη της κινούμενης εικόνας.
Για τις διαφορές νέων animators με προηγούμενες γενιές
Νάνσι Ντένι-Φελπς (ιστορικός animation και δημοσιογράφος): Βλέπω όλο και περισσότερους νέους animators να κατευθύνονται στο animation του υπολογιστή με έμφαση στο VFX. Σήμερα υπάρχουν Σχολές, που είναι αφιερωμένες αποκλειστικά στην εκπαίδευση φοιτητών σε υπολογιστές και που φαίνεται να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στα ειδικά εφέ παρά στο σενάριο, κάτι που νομίζω ότι είναι κρίμα.
Νίκος Σύννος (Επίκουρος Καθηγητής στην Σχολή Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του ΤΕΠΑΚ, σκηνοθέτης animation): Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του animation είναι ο μεγάλος αριθμός τεχνικών παραγωγής που διαθέτει, και οι αντίστοιχες αισθητικές μορφές που προκύπτουν. Παρόλο που πάντοτε συμβάδιζε με τις τεχνολογικές εξελίξεις, κατάφερνε παράλληλα να αναδεικνύει και τις περισσότερο παραδοσιακές μορφές animation, καθώς και τη σχέση του με τις άλλες τέχνες. Αυτό είναι πολύ ελκυστικό στους φοιτητές που βρίσκουν εξίσου ενδιαφέρουσες τις παραδοσιακές και ψηφιακές τεχνικές παραγωγής animation και τον συνδυασμό των δύο (Tradigital animation). Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και στο εξωτερικό, όπως βλέπουμε σε φοιτητικά προγράμματα των φεστιβάλ και σε έργα νέων δημιουργών. Οι νέες γενιές έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρήσιμα εργαλεία παραγωγής και μεγαλύτερη γκάμα με πλατφόρμες εφαρμογής τους. Παρατηρώ όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις παραδοσιακές κινηματογραφικές τεχνικές του 20ου αιώνα, τουλάχιστον στον ανεξάρτητο κινηματογράφο animation. Η καλή γνώση των διαφόρων κινηματογραφικών ρευμάτων και τεχνικών παραγωγής αντικατοπτρίζεται και συνυπάρχει με την ευκρίνεια, τη φρεσκάδα και την πολυμορφικότητα των νέων τεχνολογιών.

Δρ. Ελένη Μούρη, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και διακεκριμένη θεωρητικός και σκηνοθέτης: Οι τεχνικές για την δημιουργία anımatıon films δεν έχουν αλλάξει με τα χρόνια, άλλωστε τα λόγια του Giannalberto Bendazzi από την πρώτη Ιταλική έκδοση του βιβλίου του Cartoons, 100 χρόνια ιστορίας, το μακρινό 1988, έχει ξεκαθαρίσει «Η σημερινή εμπειρία ξεκαθαρίζει ότι θα πρέπει να αποδοθεί στο animation, κάθε κινούμενη εικόνα που δεν είναι απλή λήψη της πραγματικής ζωής, στα 24 frame το δευτερόλεπτο». Φυσικά επίσης είναι γνωστός ο λόγος του Alexandre Alexandrovitch Alexeieff «Το animation, το οποίο έχει ανακαλύψει και συνεχώς ανακαλύπτει διαφορετικές τεχνικές κατασκευής, είναι μια μέθοδος παραγωγής κίνησης καρέ –καρέ, οποιαδήποτε τεχνική και να χρησιμοποιήσει».
Αυτό που κυριολεκτικά έχει αλλάξει εκ θεμελίων είναι ο τρόπος παραγωγής. Η τεχνολογία έδωσε και συνεχώς δίνει τεράστιες δυνατότητες στην παραγωγή animation films. Η τέχνη της δημιουργίας κάθε είδους οπτικοακουστικού περιεχομένου σήμερα, έχει γίνει προσιτή σε ευρύτατο κοινό καθώς οι Η/Υ συνεχώς αναβαθμίζονται και παράλληλα γίνονται πιο προσιτοί οικονομικά. Αυτό είναι το άλμα της σημερινής γενεάς από την γενεά που δημιουργούσε σε film αλλά και σε video με απαγορευτικά κόστη εξοπλισμών και αναλωσίμων. Ο λόγος αυτός ήταν που όλοι οι δημιουργοί ασχολούμασταν με την διαφήμιση, ο μόνος τρόπος που συνδύαζε δημιουργία και επιβίωση ταυτόχρονα.
Το γεγονός της ευρείας προσβασιμότητας σε μεθόδους παραγωγής animation films έχει εκτοξεύσει τον αριθμό των παραγόμενων ταινιών. Φυσικά η ιδέα και η αισθητική είναι αυτά που κάνουν μια ταινία να ξεχωρίζει. Ο τρόπος της παραγωγής ή οι τεχνικές που θα χρησιμοποιηθούν πλέον είναι δευτερεύουσας σημασίας.
Χαράλαμπος Μαργαρίτης (Διευθυντής του «The Animattikon Project», animator και σκηνοθέτης, ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό στο Τμήμα Πολυμέσων και Γραφικών Τεχνών του ΤΕΠΑΚ):
Νομίζω ότι αυτό που διαφέρει από τις προηγούμενες γενιές, αν μπορέσουμε να μιλήσουμε με τέτοιους όρους, είναι το γενικό σύστημα αναφορών, η οπτική γλώσσα, κάτι που θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε ως αποτέλεσμα της ψηφιακής επανάστασης. Οι κώδικες επικοινωνίας και έκφρασης της νέας γενιάς είναι καθορισμένοι από τον ψηφιακό κόσμο.
Σαν προέκταση, η γενιά αυτή διαμορφώνει το αισθητικό και αφηγηματικό της πλαίσιο σε μια περίοδο που το μοντέλο πρόσβασης στην κινηματογραφική αφήγηση διαφοροποιείται αισθητά – μιλώ για την εποχή των streaming services, του YouTube κλπ.
Αυτό δεν νομίζω ότι έχει ως αποτέλεσμα μια τρομακτική διαφορά σε επίπεδο θεματολογίας – προσωπικά πιστεύω ότι γενικά οι θεματικές που απασχολούν την αφήγηση σε πανανθρώπινο επίπεδο ελάχιστα διαφέρουν σε όλη την ιστορία. Και δεν θα έλεγα ότι υπάρχει ριζική αλλαγή σε επίπεδο τεχνικής – αυτό θα ήταν πολύ δύσκολο γιατί στο σύμπαν του animation είχαμε ανέκαθεν μια απίστευτη πολυφωνία τεχνικών και αισθητικών προσεγγίσεων.
Αν μπορώ να εντοπίσω διαφορές, αυτό αφορά περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζονται οι ίδιες αυτές θεματικές. Αλλά αυτή η διαφορά είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί, είναι σαν να ακούς την ίδια γλώσσα με μια ελαφρώς διαφοροποιημένη προφορά, τόσο διακριτική που δεν μπορείς να πεις από πού προέρχεται.
Αισθητά διαφορετική είναι η μέθοδος παραγωγής και αυτό είναι επίσης μια σημαντική αλλαγή που προκύπτει από την τεχνολογική εξέλιξη. Πλέον τα μέσα παραγωγής είναι σαφώς πιο προσβάσιμα, λιγότερο ακριβά και πιο εύκολα στη χρήση τους από ό,τι άλλο προηγήθηκε στην ιστορία όχι μόνο του animation, αλλά του κινηματογράφου γενικότερα. Και αυτό αφορά τόσο τον εξοπλισμό, όσο και τα λογισμικά που χρησιμοποιούνται για παραγωγή και επεξεργασία της κινούμενης εικόνας.
Θέλω να πιστεύω και να ελπίζω ότι αυτό θα δώσει τη δυνατότητα δημιουργίας σε εκείνα τα άτομα που σε άλλες εποχές δεν θα φαντάζονταν καν ότι θα μπορούσαν να ασχοληθούν με το animation. Θα κερδίσουμε ταλέντα τα οποία υπό άλλες συνθήκες, σε άλλες εποχές, πιθανόν να χάναμε.

Για την ανασφάλεια που προκαλεί ο βιοπορισμός από το animatıon
Δρ. Ελένη Μούρη: Δεδομένου του γεγονότος της πλήρους ανάπτυξης των οπτικοακουστικών σαν κύριο μέσον οπτικής επικοινωνίας και του γεγονότος της δυναμικής της εξ αποστάσεως εργασίας, δεν μπορεί να υποστηριχθεί μια τέτοια άποψη. Η χώρα καταγωγής ή μόνιμης εγκατάστασης δεν περιορίζει πλέον την εύρεση εργασίας. Η αυτοπεποίθηση και η συνεχής βελτίωση των δυνατοτήτων είναι τα κύρια σημεία για να φτιάξουμε τις συνθήκες εργασίας.
Χαράλαμπος Μαργαρίτης: Είναι εύλογος φόβος, αλλά πιστεύω ότι πλέον ελάχιστοι είναι οι τομείς που είναι πιο “σίγουροι”. Ή, τουλάχιστον, οι τομείς που είναι πιο σίγουροι, είναι πολύ λιγότερο δημιουργικοί και ευχάριστοι.
Επίσης, είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη ότι η ενασχόληση με τον τομέα του animation δεν είναι ένα μόνο πράγμα. Μπορεί κάποιος να ασχοληθεί, για παράδειγμα, με σχεδιασμό χαρακτήρα, ή με σχεδιασμό σκηνικών, ή με το storyboarding κλπ. Εννοώ ότι υπάρχουν ειδικεύσεις με τις οποίες κανείς βρίσκει πολύ πιο εύκολα δουλειά καθώς με αυτές μπορεί κανείς να εργοδοτηθεί και σε παρεμφερείς τομείς, όπως η παραγωγή βιντεοπαιχνιδιών, ο σχεδιασμός γραφικών για ιστοσελίδες ή εφαρμογές και άλλα. Εν ολίγοις: η ενασχόληση με το animation δεν σημαίνει απαραίτητα την ενασχόληση με την σκηνοθεσία ταινιών animation.
Πέραν τούτου, μπορεί κανείς πολύ πιο εύκολα πλέον να εργοδοτηθεί σε ένα στούντιο παραγωγής του εξωτερικού χωρίς να πρέπει να φύγει από την Κύπρο: η εξ αποστάσεως εργασία είναι πλέον πραγματικότητα. Στην περίπτωση του animation (με αρκετές εξαιρέσεις, φυσικά) αυτό είναι αρκετά συνηθισμένο και πολύ πιο εφικτό απ’ ότι σε άλλες δουλειές. Ως προέκταση τούτου, στις μέρες μας μπορεί εύκολα να ασχοληθεί κανείς με το animation ως freelancer – απευθυνόμενος σε ένα διεθνές πελατολόγιο.
Νάνσι Ντένι-Φελπς: Η κατάσταση σε πολλά μέρη της Ευρώπης, ειδικά στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη είναι πολύ καλύτερη για τους ανεξάρτητους animators, επειδή οι κυβερνήσεις έχουν χρήματα για να χρηματοδοτήσουν πρότζεκτς κινουμένων σχεδίων. Οι συμπαραγωγές με άλλες χώρες είναι επίσης ένας τρόπος απόκτησης πρόσθετων κεφαλαίων. Μερικοί animators διδάσκουν και κάνουν τις ταινίες τους (επίσης με κρατικές επιχορηγήσεις) μόνοι τους. Μερικοί άνθρωποι επιλέγουν να δουλέψουν σε ένα στούντιο κινουμένων σχεδίων και να κάνουν τις ταινίες τους επίσης στις δικές τους ώρες. Η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη για τους animators που ζουν σε φτωχότερες χώρες, όπου η κυβέρνηση παρέχει ελάχιστη οικονομική στήριξη στο ανεξάρτητο animation.

Δυνατές εικόνες από τη σχέση φοιτητή – animatıon
Ν. Σ: Ενώ όλοι έχουμε μεγαλώσει με τα κινούμενα σχέδια, δεν έχουμε διδαχθεί τις δυνατότητες αυτής της υπέροχης τέχνης που οπτικοποιεί το φανταστικό και καταφέρνει να παρουσιάσει το ακατόρθωτο. Η στιγμή της συνειδητοποίησης του πλεονεκτήματος αυτού και η ικανοποίηση που νιώθει ο φοιτητής που έχει μόλις ζωντανέψει ένα σχέδιο ή ένα αντικείμενο είναι η πιο δυνατή εικόνα που κρατώ στη σχέση αυτή.
N.D.: Πολλές φοιτητικές ταινίες μου έχουν μείνει στο μυαλό. Πολύ συχνά το πανεπιστήμιο είναι η μία φορά που οι φοιτητές έχουν την ελευθερία να κάνουν οποιοδήποτε είδος ταινίας θέλουν, έχοντας πρόσβαση σε εξοπλισμό που κανονικά δεν θα είχαν. Μια τέτοια ταινία που μου έρχεται στο μυαλό είναι το SOG του Γερμανού animator Jonathan Schoenmaker, όταν ήταν φοιτητής το 2017. Η ταινία για την επίδραση του ανθρώπου στα ζώα χρησιμοποιούσε 2D, 3D και stop motion. Κέρδισε πάνω από 31 βραβεία, συμπεριλαμβανομένου του Annecy Cristal για ταινία απόφοιτου και της Καλύτερης Φοιτητικής Ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών της Στουτγάρδης.
Ε.Μ.: Η αγάπη των φοιτητών μου προς το πρόσωπό μου. Πρώην φοιτητές μου που τυχαίνει να συναντήσω σε χώρους εργασίας και σε φεστιβάλ ή ακόμα και τυχαία στον δρόμο και με αγκαλιάζουν και με φιλούν λέγοντας ότι τους άνοιξα ένα δρόμο. Εργάζομαι σαν καθηγήτρια στο πρώην ΤΕΙ Αθήνας και σήμερα Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής από το 1986 προσπαθώντας όλα αυτά τα χρόνια να εκμαιεύσω τα ταλέντα των φοιτητών μου στήνοντας μια δεύτερη και Τρίτη γενεά δημιουργών.

Χ.Μ.: Η πολύ δυνατή εικόνα που έχω να μοιραστώ είναι πολύ διακριτική και θα πρέπει να έχεις ζήσει κάτι αντίστοιχο για να μπορείς να τη διακρίνεις όταν τη δεις: είναι ο διστακτικός ενθουσιασμός που μπορείς να διακρίνεις στο βλέμμα των φοιτητών που βλέπουν για πρώτη φορά την πρώτη προσπάθεια που έχουν κάνει σε animation να κινείται στην οθόνη.

– Το Διεθνές Φεστιβάλ Animatıon «The Animattikon Project», με διοργανωτή το Κέντρο Τεχνών Κίμωνος, σε συνεργασία με το Τμήμα Πολυμέσων και Γραφικών Τεχνών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και το Θέατρο Ριάλτο, αρχίζει την Τετάρτη 26 Οκτωβρίου και θα ολοκληρωθεί στις 28 Οκτωβρίου.
Το πρόγραμμα του φεστιβάλ είναι διαθέσιμο εδώ.