Διαπίστωσα πως ενώ όλα άλλαξαν μέσα στον χρόνο -βασιλιάδες, πολιτεύματα, θρησκείες- η Κόκκινη Συνοικία και η πορνεία παρέμειναν στη θέση τους εδώ και αιώνες. Και ο λόγος φυσικά είναι το κέρδος.
Πώς ξεκίνησε η ιδέα του νέου σας βιβλίου, «Σώμα στη βιτρίνα»; Είναι δύσκολο να ανακαλέσω το πρώτο ερέθισμα για τη συγγραφή του βιβλίου. Γνωρίζω πως η αρχική ιδέα ήταν η προθυμία των ανθρώπων που βρίσκονται σε αδύναμη θέση να κάνουν τα πάντα προκειμένου να επιβιώσουν. Ειδικά στις μέρες μας, με όλες αυτές τις μετακινήσεις πληθυσμών, έχουν καταργηθεί όλα τα όρια. Περνώντας από την Κόκκινη Συνοικία, που ήταν παραδοσιακά –και έτσι παραμένει– τόπος έκθεσης εκδιδόμενων, διαπίστωσα πως υπάρχουν αρκετές γυναίκες από χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Εκεί είδα και μια πλακέτα στα ελληνικά, στην είσοδο του σπιτιού όπου έζησε ο Αδαμάντιος Κοραής. Αυτό με οδήγησε στην έρευνα της συνοικίας. Ταυτόχρονα έπεσα πάνω στο σκίτσο του Ρέμπραντ «Γυναίκα στην αγχόνη». Νομίζω πως αυτό ήταν το καταλυτικό ερέθισμα για να περάσω στο ιστορικό μέρος του βιβλίου. Στο έργο εικονίζεται η δεκαοχτάχρονη Δανέζα Έλσε Κρίστενς, εκτεθειμένη στα στοιχεία της φύσης –στην «Πύλη των Δακρύων», δηλαδή στη βιτρίνα της πόλης.
Μεταξύ άλλων, πραγματεύεστε ένα ευαίσθητο θέμα, όπως αυτό της πορνείας. Τι πιστεύετε για την Κόκκινη Συνοικία στην Ολλανδία; Στο ιστορικό κέντρο της πόλης του Άμστερνταμ υπήρχε πάντα αυτή η αντιφατική συνύπαρξη του ιστορικού με το αγοραίο, όλες τις ώρες της ημέρας, υπό το βλέμμα επισκεπτών, τουριστών αλλά και περαστικών, που πάνε στις δουλειές τους. Διαπίστωσα επίσης πως ενώ όλα άλλαξαν μέσα στον χρόνο –βασιλιάδες, πολιτεύματα, θρησκείες– η Κόκκινη Συνοικία και η πορνεία παρέμειναν στη θέση τους εδώ και αιώνες. Και ο λόγος φυσικά είναι το κέρδος. Η έκθεση και το εμπόριο της γυναικείας σάρκας έχει μακρά παράδοση στις Κάτω Χώρες. Ιστορικότητα, θεατρικότητα, εμπόριο, συναλλαγές, η έκθεση της σάρκας και η ελεύθερη χρήση ουσιών, την ώρα που με συνεχείς ανακοινώσεις σε γιγαντοοθόνες ενημερώνουν για τον αριθμό των «νεκρών» από κατανάλωση ουσιών. Οι εντυπωσιακές εκκλησίες και οι μεγαλοπρεπείς κατοικίες, τα σμήνη των γλάρων που δεν παύουν να επικροτούν ή να αποδοκιμάζουν κάθε κίνηση, κάθε διαπραγμάτευση, δημιουργούν μια παράδοξη ατμόσφαιρα σε αυτή τη γωνιά της πόλης.
Συνδέετε την πορνεία με τον καπιταλισμό. Πώς γίνεται αυτό; Το σώμα εκτίθεται ως ένα ακόμα αγαθό προς κατανάλωση, με σκοπό το κέρδος. Μια χώρα που ευημερεί προσφέρει στους καταναλωτές καινούρια, ελκυστικά προϊόντα και δοκιμάζει νέους τρόπους έκθεσής τους, τολμάει νεωτερισμούς για να προσελκύσει και να σαγηνεύσει μεγαλύτερο κοινό. Το σώμα εδώ διατίθεται και ως τουριστική ατραξιόν, και ως τέτοιο εκτίθεται στις βιτρίνες, αυτό γίνεται (και πάντα γινόταν) απροκάλυπτα στο Άμστερνταμ.
Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτή την περίοδο; «Το παιδί της τρικυμίας» της Καναδέζας Margaret Atwood, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, που βασίζεται στο σαιξπηρικό έργο «Τρικυμία», σε μετάφραση της Τρισεύγενης Παπαϊωάννου.
Εκδόσεις Μεταίχμιο – Σελίδες 408 – Τιμή: €16,60.
