Λίγο πριν το ντεμπούτο της, είχε παραιτηθεί. Και μόλις ξεκίνησε, δεν αντεχε την ταμπέλα της λαϊκής τραγουδίστριας. Η Γιώτα Νέγκα έχει μια μαγκιά στον τρόπο που εκφέρει τον λόγο της, γιατί δεν φοβάται να πει την αλήθεια.
Αν υπάρχει τελικά αυτό που λέμε απόγειο καριέρας, πιστεύετε ότι το έχετε φτάσει; Αυτό είναι κάτι που λένε μόνο οι άλλοι για σένα ή εμείς για τους άλλους. Δεν είναι κάτι που μπορείς να δεις εσύ ο ίδιος. Και εξάλλου, το απόγειο το διακρίνεις σε μια διαδρομή όταν αυτή τελειώσει. Στη δίνη του πράγματος δεν ξέρεις τι έρχεται μετά. Όταν τελειώσει ένα βήμα, εσύ πας για το επόμενο. Μετά από μια επιτυχία θέλεις κι άλλες.
Γιατί αργήσαμε να μάθουμε το όνομά σας, κυρία Νέγκα; Γιατί έτσι τα έφερε η ζωή. Δεν είμαι σίγουρη, όμως, ότι έχω αργήσει. Η ζωή είναι αρκετά σοφή και διαλέγει εκείνη τις στιγμές, για δικούς της λόγους, ανεξάρτητα εάν εμείς το θέλαμε νωρίτερα. Ποτέ δεν ξέρεις γιατί γίνονται τα πράγματα, μόνο η ζωή το ξέρει. Όλα είναι θέμα συγκυριών. Κάποιες τις ελέγχουμε, κάποιες άλλες όχι.
Είχατε ποτέ την αγωνία να κάνετε καριέρα; Να αφήσετε το στίγμα σας; Και βέβαια την είχα την αγωνία. Ξεκινώντας να δουλεύω ως τραγουδίστρια πια, ο πόθος μου ήταν να σταματήσω να τραγουδάω τραγούδια άλλων. Να μπορέσω μια μέρα να πω και δικά μου κομμάτια, που δεν τα έχει ξαναπεί άλλος, που θα τους δώσω εγώ πνοή. Έρχεται η στιγμή που ποθείς ένα προσωπικό υλικό. Το ποθούσα, λοιπόν! Απλά δεν ήξερα πώς θα γίνει και πώς θα έρθει. Και ήρθε και με βρήκε όταν είχα παραιτηθεί από αυτό. Όταν είχα πει «αυτό ήταν, καλό είναι να το πάρεις απόφαση!».
Έχετε πει ότι σε δύσκολους καιρούς υπήρξε στήριγμά σας ο Σταμάτης Κραουνάκης. Τι του οφείλετε; Ο Σταμάτης είναι πάρα πολύ μεγάλος δάσκαλος. Και ο Σταμάτης ο γνωστός προς τα έξω δεν έχει καμία σχέση με τον Σταμάτη προς τα μέσα. Από κοντά είναι ένας από τους πιο δίκαιους και πιο τρυφερούς και αληθινούς ανθρώπους και με τίμησε με την αγάπη και τη φιλία του. Ο Σταμάτης είναι ο άνθρωπος που με απενεχοποίησε ως λαϊκή τραγουδίστρια. Ακούγοντας όλους να με λένε λαϊκή τραγουδίστρια, άρχισα να μη θέλω να τραγουδάω λαϊκά, γιατί με στένευε αυτό. Ένιωθα ότι όλοι τους λένε ότι είμαι μόνο λαϊκή τραγουδίστρια, αλλά εγώ ήθελα να πω κι άλλα πράγματα. Ο Σταμάτης, λοιπόν, με απενεχοποίησε, μου χάραξε έναν δρόμο και με έβαλε να τον περπατήσω χωρίς σκέψη, αλλά με την καρδιά μου. Και με έλυσε. Μου έμαθε πολλά πράγματα και μου ξαναθύμισε γιατί κάνω αυτή τη δουλειά.
Και γιατί κάνετε αυτή τη δουλειά; Γιατί δεν μπορώ να κάνω αλλιώς. Είναι κομμάτι της ψυχής μου, το έχω μεγάλη ανάγκη. Είναι ένας δρόμος που τον ακολουθάς με τα μάτια κλειστά και προχωράς με το ένστικτό σου.
Τον τίτλο της λαϊκής τραγουδίστριας γιατί τον είχατε απαρνηθεί; Ένιωθα αδικημένη. Σαφώς και έχω έναν λαϊκό πυρήνα. Αλλά ένιωθα ότι καμία άλλη της γενιάς μου δεν είχε ταμπέλα.
Μα είναι περισσότερο παράσημο παρά ταμπέλα. Μα φυσικά. Αλλά τότε δεν το έβλεπα σαν παράσημο. Ένιωθα ότι με δεσμεύει. Δεν είναι έτσι, φυσικά, και έχει αποδειχθεί αυτό. Τα πιο γνωστά μου τραγούδια δεν είναι λαϊκά. Απλά έτσι ένιωθα εκείνη τη στιγμή. Αργότερα κατάλαβα ότι αυτή η ταμπέλα δεν με δέσμευε, απλά εξυμνούσε έναν κώδικα που φέρω. Τον κώδικα του λαϊκού. Τον κώδικα που έμαθα.
Είναι δύσκολο να υπηρετείτε το λαϊκό τραγούδι; Δεν είναι λιγότερο ή περισσότερο δύσκολο από άλλες μουσικές. Ο καθένας υπηρετεί αυτό που του λέει η ψυχή του, αυτό που θέλει να κάνει και αυτό που δημιουργεί έντονα συναισθήματα όχι μόνο σ’ εκείνον, αλλά και σε άλλους ανθρώπους. Αλλά δεν νιώθω ότι υπηρετώ το λαϊκό τραγούδι, νιώθω ότι φέρω τον κώδικα. Ότι είμαι αυτός ο κώδικας ο οποίος εισάγεται σε ό,τι κι αν τραγουδήσω. Όταν κυκλοφόρησε το «Με τα μάτια κλειστά», όλοι αναγνώρισαν μια λαϊκή τραγουδίστρια και εγώ αναρωτιόμουν γιατί. Αλλά αυτό αποδεικνύει ότι ο κώδικας βγαίνει σε όποιο είδος μουσικής προσεγγίσω. Οπότε εκεί άρχισα να ησυχάζω.
Τότε ήταν που νιώσατε ότι βρήκατε το στίγμα σας; Μα δεν το είχα χάσει ποτέ. Ίσως μόνο στο μυαλό, αλλά η ψυχή μου ήταν πάντα εκεί.
Είναι αλήθεια ότι όλα ξεκίνησαν από το μπουζούκι του πατέρα σας; Ήταν το πρώτο λιθαράκι για να μπείτε στην τροχιά που είστε σήμερα; Από το μπουζούκι του πατέρα μου και τη μουσική που άκουγα συνέχεια στο σπίτι. Θυμάμαι πως όποιο παιχνίδι και να έπαιζα, πάντα η μουσική με τραβούσε περισσότερο. Σαν να με διάλεγε.
Τι έπαιζε το ραδιόφωνο στο σπίτι σας; Λαϊκά τραγούδια. Καζαντζίδη, Τσιτσάνη, Μπέλλου…
Οι γονείς σας για τι σας προόριζαν; Δεν με προόριζαν για κάτι συγκεκριμένο. Μου έλεγαν «πες μας τι θέλεις να κάνεις και εμείς θα είμαστε δίπλα σου». Δεν μου επέβαλαν ποτέ τίποτα.
Κι εσείς τι λέγατε πάντα πως θα γίνετε; Εγώ δεν είπα ποτέ ότι θα γίνω τραγουδίστρια. Το θεωρούσα αναπόσπαστο κομμάτι του εαυτού μου. Δεν το έβλεπα ως κάτι που θα πάω να γίνω. Ήταν τόση η χαρά που μου έδινε, που δεν το σκέφτηκα ποτέ ως επάγγελμα. Ήθελα απλά να παίρνω τη χαρά του. Σκεφτόμουν, όμως, άλλα πράματα. Μου άρεσε ο χορός, η υποκριτική, τα καλλιτεχνικά γενικότερα.
Πότε συνειδητοποιήσατε ότι το μέλλον σας είναι η φωνή σας; Στην εφηβεία μου. Θυμάμαι, με ρώτησε μια συμμαθήτριά μου όταν ήμασταν στην τρίτη γυμνασίου τι θα κάνουμε μετά το σχολείο. Και εκείνη την ώρα έπαιζε το ραδιόφωνο και της το έδειξα και είπα «αυτό θέλω να κάνω, θέλω να ακούω τη φωνή μου στο ραδιόφωνο!».
Θυμάστε την πρώτη φορά που την ακούσατε στο ραδιόφωνο; Δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Ήταν το 2003, όταν πρωτοκυκλοφόρησε το single «Με τα μάτια κλειστά» του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου. Την πρώτη φορά που το άκουσα στο σπίτι ένιωσα περίεργα. Και μπορώ να σου πω ότι δεν μου άρεσε κιόλας η φωνή μου. Καθόλου. Έλεγα, «είναι ωραίο τώρα αυτό;». Αλλά η πιο συγκλονιστική στιγμή ήταν όταν το άκουσα από διπλανό διαμέρισμα στη διαπασών και συνειδητοποίησα ότι το ακούνε κι άλλοι άνθρωποι και τους αρέσει. Εκείνη την ώρα συγκινήθηκα.
Μετά από πέντε δίσκους και πολλές σημαντικές συνεργασίες, η αγάπη που εισπράττετε από τον κόσμο σάς συγκινεί ακόμη; Ναι, γιατί δεν το περιμένεις. Όταν είσαι στη σκηνή και ξεκινάει μια ροή επικοινωνίας και κυλάει το βράδυ, νιώθεις όμορφα, λυτρωμένος, αλλά χωρίς ν’ αντιλαμβάνεσαι πλήρως το μέγεθος της επικοινωνίας. Και μετά έρχονται άνθρωποι πολύ συγκινημένοι, που δακρύζουν, που βγάζουν κάτι δικό τους και σου το δίνουν και τους λες «σας παρακαλώ» και σου λένε «μα εσύ μας χάρισες τόσα» και αυτό είναι πάρα πολύ συγκινητικό. Νιώθεις ότι δίνεις ένα κομμάτι σου και αυτοί σου δίνουνε δέκα κομμάτια. Σου το επιστρέφουν στο πολλαπλάσιο αυτό που έχεις κάνει.
Γι’ αυτούς τραγουδάτε; Όχι, για μένα τραγουδάω. Γιατί μου είναι μεγάλη ανάγκη. Παίρνω, βέβαια, μεγάλη χαρά από το γεγονός ότι αυτό που κάνω αφορά και άλλους ανθρώπους, αλλά το κάνω γιατί πρώτα το έχω ανάγκη εγώ. Όταν πάψω να το έχω ανάγκη εγώ, θα σταματήσω και να τραγουδώ. Γιατί δεν μπορείς να κάνεις κάτι απλά για τον άλλο. Σε κουράζει.
Κάποτε, είχατε έρθει αντιμέτωπη μ’ ένα πρόβλημα με τη φωνή σας. Τι θα σήμαινε για σας να μην μπορέσετε να ξανατραγουδήσετε; Θα ήταν μια πολύ μεγάλη απώλεια. Το σκέφτομαι καμιά φορά αυτό και προσπαθώ να κρατάω τη φωνή μου σε καλή κατάσταση. Από την άλλη, νομίζω ότι αν ποτέ σταματήσω να τραγουδώ, θα το πάρω απόφαση και θα προχωρήσω, κάνοντας μαθήματα σε νέους τραγουδιστές. Δηλαδή θα ασχοληθώ με το τραγούδι περιφερειακά, δεν θα απομακρυνθώ ποτέ από αυτό, γιατί δεν έχω κουραστεί και δεν βλέπω στον ορίζοντα να υπάρχει περίπτωση να κουραστεί η ψυχή μου από αυτό. Προσπαθώ να κρατάω την πρώτη μου αθωότητα σε κάθε τραγούδι που μπορεί να λέω εδώ και 15 χρόνια.
Ποιος ήταν ο πρώτος άνθρωπος που αναγνώρισε το ταλέντο σας; Ο πατέρας μου. Δεν μου το είπε ποτέ, αλλά με φώναζε να τραγουδήσουμε μαζί και με συμβούλευε. Μου έδειχνε με άλλο τρόπο την αποδοχή του. Δεν με ενδιέφερε κιόλας να ακούσω ότι είμαι καλή. Ήξερα ότι μπορώ να ακολουθήσω τη μελωδία, κι αυτό μου αρκούσε. Ζούσα σε ένα σπίτι όπου όλοι τραγουδούσαμε και παίρναμε χαρά απ’ αυτό.
Tο έχει αυτό το λαϊκό τραγούδι, να σμίγει τους ανθρώπους; Το είχε όλη η Ελλάδα όταν ήμουνα παιδί.
Σήμερα, στην εποχή των social media, είμαστε πιο απόμακροι; Πλέον έχουμε ελάχιστο χρόνο να επικοινωνήσουμε ως άνθρωποι και τον μικραίνουμε ακόμη περισσότερο. Αλλιώς είναι το συναίσθημα όταν το βλέπεις στα μάτια του άλλου και αλλιώς είναι να το δεις γραμμένο. Δηλαδή, εκεί που διαφωνώ είναι στο να έχω έναν άνθρωπο δίπλα μου να μιλήσω και να πιω έναν καφέ και αντ’ αυτού ασχολούμαι μόνο με το να γράψω τις σκέψεις μου δημόσια. Σε αυτό έχω να σταθώ απέναντι. Και εγώ διατηρώ social media για τη δουλειά μου. Αλλά δεν μπορεί αυτό να γίνει υποκατάστατο της ζωής. Πρέπει να είναι δίπλα της. Το να γράφεις τόσα και τόσα online, αλλά όταν βρεθείς με κάποιον να μην μπορείς να ανταλλάξεις μια κουβέντα είναι επικίνδυνο. Για την ανθρωπότητα.
Οι καιροί, έτσι γρήγορα που τρέχουν, δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια. Καλό είναι να κάνουμε λίγο μια παύση και να αναλογιστούμε τι κάνουμε. Γιατί έχουμε ευθύνη για ό,τι κάνουμε, δεν μας τραβάει κανείς από το μαλλί. Πόλεμοι έρχονται και φεύγουν, γίνονται όλα πολύ γρήγορα και δεν προλαβαίνουμε να αφομοιώσουμε τίποτα. Λίγο slow down, όμως. Λίγο.
Στίχους, αλήθεια, έχετε δοκιμάσει ποτέ να γράψετε; Έχω δοκιμάσει, αλλά αφορούν μόνο εμένα. Παραιτήθηκα από αυτό, υπάρχουν τόσοι άλλοι που γράφουν υπέροχα και μέχρι στιγμής έχω ευλογηθεί από εκπληκτικούς συνεργάτες.
Ο Θέμης Καραμουρατίδης έχει πει κάποτε πως κυνηγάτε τα πράγματα τσαπατσούλικα. Τι εννοούσε; Εγώ, τα κυνηγάω τσαπατσούλικα; Είναι τέλειος (γέλια). Δεν ξέρω τι εννοεί, αλλά για να το λέει, κάτι θα ξέρει. Μάλλον θα το κάνω διαφορετικά απ’ ό,τι εκείνος, γιατί ο ίδιος είναι πάρα πολύ οργανωμένος. Αλλά έχει πλάκα αυτό. Θα τον ρωτήσω.
Ο Θέμης είναι πρώτα φίλος και μετά συνεργάτης; Ο Θέμης, χώρια από το πόσο σπουδαίος είναι, είναι άνθρωπος της ζωής μου, φίλος μου αγαπημένος. Είμαστε δεμένοι πια πολύ. Έχουμε ζήσει πολύ ωραίες στιγμές, έχουμε γελάσει πολύ και έχουμε κάνει πολύ ωραίες κουβέντες.
Με ποιους άλλους από τους ανθρώπους του χώρου σας έχετε κάνει τις πιο συναρπαστικές συζητήσεις; Με τον Μίλτο Πασχαλίδη. Είναι πολύ αγαπημένος μου και πάντα περνώ τέλεια στις συζητήσεις μας. Είναι πολύ βαθιές, αληθινές και ειλικρινείς σε όλα τα επίπεδα.
Πώς θα περιγράφατε μία συζήτηση μαζί του; Σαν μια αποκάλυψη. Γιατί και εκείνος αποκαλύπτεται και εγώ αποκαλύπτομαι σε εκείνον και στον εαυτό μου.
Ποια συμβουλή που πήρατε θα λέγατε πως σας άλλαξε τη ζωή; Δεν ξέρω αν μου την άλλαξε, αλλά μάλλον θα ήταν διαφορετική η ζωή μου αν δεν την ακολουθούσα. Να είσαι ο εαυτός σου. Μόνο αυτό ξέρεις και μόνο αυτό έχεις.
Δεν ήσασταν αληθινή τότε; Προσποιούσασταν κάτι άλλο από αυτό που είστε; Δεν ήταν όλος μου ο εαυτός, ήταν κομμάτια του εαυτού μου. Μπορεί να έφταιγαν οι συγκυρίες, μπορεί να υπήρχαν λόγοι που έγινε αυτό, αλλά σίγουρα δεν είναι κάτι ευχάριστο και δεν μπορεί να σε βγάλει πουθενά. Δεν έχει δρόμο, εξέλιξη.
Είναι ανακουφιστικό, τελικά, να είστε ο εαυτός σας; Ναι, ένιωσα ανακούφιση, αλλά από την άλλη έμαθα και πάρα πολλά. Για τη δύναμή μου και για το πόσα μπορώ να αντέξω και να διαχειριστώ. Φυσικά και κέρδισα μέσα από αυτό. Κέρδισα εμπειρία, γνώση. Ήταν μια δοκιμασία.
Θα σας έχει τύχει, βέβαια, να χρειαστεί να κλείσετε μερικούς «διακόπτες» για να βγείτε επάνω στη σκηνή no matter what και να υποδυθείτε. Εγώ κήδεψα τον πατέρα μου και το βράδυ τραγούδησα, γιατί δούλευα. Είναι κάτι που το έχουμε ζήσει όλοι οι τραγουδιστές. Αν κάνεις κάποιες άλλες δουλειές, μπορείς να είσαι λυπημένος, να το εκφράσεις. Εδώ το μεταστρέφεις. Αλλά είναι λίγο άγριο. Ήταν η πιο δύσκολη στιγμή στη ζωή μου και είχε μέσα και λίγη ενοχή. Έλεγα «είναι σωστό τώρα αυτό;». Είναι μια δουλειά όπου εμπλέκονται πολλοί άνθρωποι και δεν μπορείς να τους αφήσεις ξεκρέμαστους. Από την άλλη είναι λυτρωτικό, γιατί σου δίνει δύναμη να αντιμετωπίσεις τις όποιες δυσκολίες. Είναι λίγο περίεργο.
Την τελευταία φορά που καθίσατε και φιλοσοφήσατε τη ζωή, σε ποιο συμπέρασμα καταλήξατε; Δεν κάνω απολογισμούς. Δεν ξέρω γιατί θα πρέπει κανείς να κάνει απολογισμούς. Είμαι στον δρόμο και προχωρώ μέχρι το επόμενο σημείο που θα συναντήσω ανθρώπους, τραγούδια, συναισθήματα, ωραίες στιγμές, αστεία, χαρά, μπορεί και πόνο. Μπαίνουν στο σακίδιό μου όλα αυτά που έχω ζήσει και προχωρώ μπροστά. Αλλά τώρα απολογισμό δεν νομίζω να θέλω να κάνω.
Είστε ευχαριστημένη σήμερα από την ποιότητα της ζωής σας; Ναι, είμαι ευχαριστημένη. Πολύ. Τα πράγματα πια στη ζωή μου είναι όπως τα φανταζόμουν και ονειρευόμουν, με μικρές και μεγάλες δυσκολίες, αλλά στον πυρήνα του πράγματος είναι όλα όπως τα ήθελα.
Πώς είναι να ζείτε στην Αθήνα; Η Αθήνα είναι πολύ όμορφη, αλλά καμιά φορά γίνεται τόση φασαρία, που δεν σε αφήνει να το δεις. Είναι μια μεγαλούπολη, έχει τις ταχύτητές της, αλλά έχει και τις κρυφές της γωνιές, τους ανθρώπους της, που στον ξένο δεν φαίνονται. Σε εσένα που τη ζεις σου δείχνει τις αγκαλιές της. Την αγαπώ πολύ την Αθήνα και μου αρέσει κυρίως τον Αύγουστο. Τόσο όμορφη και ήσυχη, που τη νιώθεις όλη δική σου. Μου αρέσει να κάνω βόλτες στην Πλάκα και να μυρίζω τον αέρα της, την ενέργειά της, να παρατηρώ τους ανθρώπους. Μου αρέσει να πηγαίνω στο Σούνιο και έχω μια τρελή χαρά κάθε φορά που κατεβαίνω την Πανεπιστημίου και βλέπω αυτά τα υπέροχα κτίρια. Γεμίζω με περηφάνια.
Ποιο τραγούδι ακούτε πιο πολύ αυτόν τον καιρό; Είμαι συνέχεια στον δρόμο αυτόν τον καιρό, με πάρα πολλές συναυλίες, και το σπίτι πια είναι το καταφύγιό μου για να ηρεμώ. Δεν ακούω τραγούδια.
Ούτε τραγουδάτε; Όχι πια. Τραγουδάω όταν έχω ένα μήνα παύση και έχω καθαρίσει. Τότε αρχίζει να μου λείπει. Αυτόν τον καιρό, που ζω μια τρέλα, δεν τραγουδάω. Συνήθως μουρμουρίζω κάποια παραδοσιακά όταν θέλω.
Ποτέ δικά σας τραγούδια; Όχι.
Πώς είναι ως δουλειά το τραγούδι; Κανείς δεν πρέπει να πιστέψει ότι επειδή ανεβαίνουμε στη σκηνή και δίνουμε χαρά και φαίνονται όλα εύκολα, είμαστε σε έναν χώρο ονειρικά πλασμένο. Είναι μια πολύ δύσκολη δουλειά, με αγωνίες και τρομερή ρευστότητα, γιατί δεν έχει κάτι χειροπιαστό. Αλλά όλο αυτό εξαφανίζεται από τη χαρά που παίρνεις και τη λύτρωση. Κάτι που δεν έχουν όλες οι δουλειές. Γι’ αυτό και θεωρώ πως εμείς οι τραγουδιστές είμαστε ευλογημένοι.
Ποια συνεργασία επί σκηνής σάς συγκίνησε περισσότερο; Αυτά δεν ζυγίζονται, να ξέρεις. Η κάθε συνεργασία έχει τα δικά της υπέροχα χρώματα. Η ζύμωση με τον κάθε άνθρωπο είναι ξεχωριστή.
Κάνετε όνειρα ή είστε περισσότερο άνθρωπος του παρόντος; Βεβαίως και κάνω όνειρα. Θέλω να τραγουδήσω πολλά ωραία τραγούδια, που θα τα ακούω μετά από 40 χρόνια και θα χαμογελώ ευχαριστημένη και δεν θα ντρέπομαι για κάτι, δεν θα αισθάνομαι άσχημα για τίποτα!
