Λευκωσία: Με υψηλές ταχύτητες αναμένεται να τρέξει η αναδιάρθρωση και η μείωση του προσωπικού στη νέα Τράπεζα Κύπρου που απορρόφησε την «καλή» Λαϊκή Τράπεζα. Την πόρτα εξόδου αναμένεται να ανοίξουν εκατοντάδες υπάλληλοι από τις δυο τράπεζες και η αβεβαιότητα βρίσκεται στο κατακόρυφο. Σύμφωνα με πληροφορίες μελετάται σχέδιο εθελουσίας εξόδου για αποχώρηση σε πρώτη φάση από 1.000 έως 1.500 άτομα.

Ο χρόνος θα αρχίσει να μετρά αντίστροφα μετά τον διορισμό νέου διευθύνοντος συμβούλου στην Τράπεζα Κύπρου, εξέλιξη που θα φέρει πιο κοντά την υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης και τη δραστική μείωση του προσωπικού στη νέα Τράπεζα. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το Μνημόνιο, το Διοικητικό Συμβούλιο θα πρέπει να ετοιμάσει το σχέδιο αναδιάρθρωσης που να καθορίζει τους επιχειρησιακούς στόχους.

Ποτέ άλλοτε δεν ήταν πιο ζοφερή η κατάσταση στο τραπεζικό σύστημα. Ελλιπή εποπτικά κεφάλαια, προβλήματα ρευστότητας, αδυναμία χορήγησης δανείων, κύμα επισφαλειών, καθεστώς διαχείρισης για την Τράπεζα Κύπρου, επαγγελματική αβεβαιότητα, είναι η αλυσίδα των προβλημάτων που πλήττουν τις τράπεζες.

Ο πάλαι ποτέ δυναμικός και εξωστρεφής κλάδος είναι εγκλωβισμένος σε καθοδική πορεία που καθημερινά επιδεινώνεται.

Οι δυσοίωνες εξελίξεις έχουν οδηγήσει σχεδόν στα πρόθυρα της κατάθλιψης το προσωπικό των τραπεζών, από τους απλούς υπαλλήλους μέχρι τα ανώτατα διοικητικά στελέχη.

Όσον αφορά στα μεσαία και υψηλά στελέχη, όσοι έχουν τη δυνατότητα να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό θα προχωρήσουν στη σχετική διαδικασία. Αν οι οικονομικές συνθήκες στο εξωτερικό ήταν καλύτερες θα υπήρχε κύμα φυγής, αλλά η αρνητική συγκυρία κατεβάζει τον πήχη για έξοδο από την Κύπρο.

Σήμερα στη νέα Τράπεζα Κύπρου οι εργαζόμενοι ανέρχονται στους 5.640, εκ των οποίων οι 3.250 προέρχονται από την Τράπεζα Κύπρου και οι 2.390 από τη Λαϊκή Τράπεζα. Ουσιαστικά με τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται αναμένεται ότι θα κινδυνεύσουν θέσεις εργασίας.

Ήδη η νέα τράπεζα λειτουργεί με δίκτυο 202 καταστημάτων, από τα οποία τα 117 είναι από την Τράπεζα Κύπρου και τα 87 προέρχονται από τη Λαϊκή.

Αν συνυπολογιστεί ότι μεγάλο ποσοστό από αυτά τα καταστήματα είναι ήδη ζημιογόνα γίνεται αντιληπτό ότι αρκετά θα κλείσουν και δεν θα αποτελούν «βαρίδια» στον ισολογισμό της νέας τράπεζας. Οι τράπεζες τον τελευταίο χρόνο είχαν ξεκινήσει να μειώνουν «αθόρυβα» τα δίκτυά τους, όμως οι αποφάσεις του Eurogroup κάνουν την ανάγκη για περικοπές ακόμα πιο άμεση και επιτακτική.

Οι δαπάνες για προσωπικό της Τράπεζας Κύπρου ανέρχονταν στα €227 εκατ. το 2011 και €94 εκατ. για το πρώτο εξάμηνο του 2012. Στην περίπτωση της Λαϊκής οι δαπάνες προσωπικού για το 2011 ήταν €168 εκατ. και €76 εκατ. για το πρώτο εξάμηνο του 2012. Σε επίπεδο δικτύου προχωρούν οι συγχωνεύσεις καταστημάτων, με τις εργασίες να συγκεντρώνονται σε ακίνητα που αποτελούν ιδιοκτησία της Τράπεζας, ώστε να μην καταβάλλονται ενοίκια.

Χρυσή εποχή

Η Τράπεζα Κύπρου το 2009 είχε 143 καταστήματα όπως και το 2008 και η Λαϊκή 115 το 2009 και 122 το 2008. O αριθμός των υπαλλήλων της Τράπεζας Κύπρου ανερχόταν τέλος του 2009 στις 3.670 έναντι 3.608 το 2008 και της Λαϊκής στους 2.614 από 2.493. Το 2011 και το 2012 οι εργαζόμενοι στην Τράπεζα Κύπρου ήταν 3.540 και 3.490 αντίστοιχα. Στη Λαϊκή Τράπεζα ο αριθμός των υπαλλήλων ήταν 2.560 το 2011 και 2.420 το 2012.

Προβληματισμός εργαζομένων

Το επίπεδο των υφιστάμενων αμοιβών θεωρείται ότι θα υποστεί «κούρεμα» ενώ ήδη οι υπάλληλοι της Λαϊκής είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται μετά την κρατική στήριξη που δέχθηκε η Τράπεζα πέρυσι τον Μάιο.

Το περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί για τους εργαζόμενους των δυο τραπεζών δεν είναι και το καλύτερο, με τα περισσότερα παράπονα να προέρχονται από τους εργαζομένους της Λαϊκής, οι οποίοι νιώθουν στο περιθώριο με τη νέα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί.

Όπως βγαίνει προς τα έξω, υπάρχει κλίμα πιέσεων για να υπάρξουν οικειοθελείς αποχωρήσεις από την πλευρά των εργαζομένων της Λαϊκής, καθώς είναι η τράπεζα που αντιμετώπισε πρώτη προβλήματα. Η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι ιδανική και όσο προχωρά ο χρόνος η ανασφάλεια για το αύριο αυξάνεται.

Οι υπάλληλοι της Λαϊκής απαντώντας στις πιέσεις, σημειώνουν ότι έχουν υποστεί σοβαρές μισθολογικές περικοπές πριν τις δραματικές εξελίξεις που έφερε το Eurogroup. Σημειώνουν μάλιστα ότι οι αμοιβές του προσωπικού της Τράπεζας  Κύπρου έχει μείνει ανεπηρέαστο, παρά το γεγονός ότι από πέρυσι η τράπεζα είχε ανακοινώσει ότι αντιμετωπίζει κεφαλαιακά ελλείμματα.

Η προσωρινή διοίκηση της Τράπεζας Κύπρου προσπαθεί να στείλει μηνύματα ενότητας, τονίζοντας ότι πλέον όλοι είμαστε ένα και ανήκουμε σε μια τράπεζα.

Σε αυτό το πνεύμα, της ενότητας, το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας Κύπρου συνεδρίασε την προηγούμενη εβδομάδα στο κτήριο διοίκησης της πρώην Λαϊκής Τράπεζας στη Λευκωσία.

«Η επιλογή του χώρου τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, εκφράζει τη συνένωση που βρίσκετε σε εξέλιξη και την κοινή αποστολή που καλείται να υλοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό των μέχρι πρόσφατα δύο τραπεζών», δήλωσε ο πρόεδρος του ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου, Σοφοκλής Μιχαηλίδης.

Κοινή πεποίθηση αποτελεί ότι η κατάσταση σε κάθε περίπτωση είναι δύσκολη και κατανοείται ότι πρέπει να υπάρξει μια γενναία αναδιάρθρωση.

Οι εργαζόμενοι περιμένουν να δουν τα σχέδια πρόωρης αφυπηρέτησης που θα προτείνει η νέα διεύθυνση όταν υπάρξει. Ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου προσδοκάται ότι θα κινήσει διαδικασίες που θα βγάλουν το προσωπικό από την αβεβαιότητα. Δεκάδες εργαζόμενοι στη Λαϊκή αλλά και στην Τράπεζα Κύπρου εμφανίζονται έτοιμοι να αποχωρήσουν, αρκεί να υπάρξει ένα καλό οικονομικό κίνητρο.

«Κούρεμα» στους εργαζόμενους της Λαϊκής

Η Λαϊκή έλαβε κρατική στήριξη ύψους €1,8 δισ. έναντι δέσμευσης για μείωση του μισθολογίου της στην Κύπρο κατά 12,5% το 2012, μετά από διαβούλευση με την ΕΤΥΚ.

Οι μειώσεις αφορούν άτομα που έχουν ετήσια εισοδήματα πέραν των €10 χιλ. και ξεκινούν με 5% περίπου. Για υπαλλήλους που λαμβάνουν άνω των €114 χιλ. η μείωση φθάνει το 17%.

Πέραν των μισθών, η διοίκηση αποφάσισε να βάλει ψαλίδι η τράπεζα και στην επιδοματική πολιτική. Αποφασίστηκε μείωση κατά 50% των επιδομάτων που αφορούν διάφορα τμήματα του ομίλου, όπως της πληροφορικής.

Στην απόφαση που λήφθηκε είναι ότι θα μειωθούν παράλληλα όλα τα συμβατικά κατοχυρωμένα επιδόματα κατά 60% και θα καταργηθούν όλα τα υπόλοιπα, μη συμβατικά επιδόματα. Καταργήθηκε επίσης το επίδομα γάμου που λαμβάνουν οι τραπεζικοί υπάλληλοι και οι επιπρόσθετες προσαυξήσεις που δίνονται με την απόκτηση του πτυχίου τραπεζικής.

Επιπλέον, αποφασίστηκε να μειωθούν τα αυτοκίνητα των υψηλόβαθμων στελεχών στις τράπεζες και η χρήση εταιρικού τηλεφώνου.

Σε ό,τι αφορά τα δάνεια των υπαλλήλων, θα τους δοθεί η δυνατότητα αναδιάρθρωσης κατά περίπτωση.

Για διευκόλυνση των υπαλλήλων που θα αντιμετωπίσουν προβλήματα με τον οικογενειακό προϋπολογισμό, θα υπάρχει η δυνατότητα μέρος της αποκοπής μισθού να γίνει με τη μείωση της συνεισφοράς εργοδότη στο ταμείο προνοίας, που σήμερα φθάνει το 14%.

Όταν συμφωνήθηκε το σχέδιο αποφασίστηκε να διασφαλιστεί ότι θα αρχίσει η υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Λαϊκής με τη μορφή αποκοπών 12,5% σε σχέση με τις λειτουργικές δαπάνες και τις αποδοχές του προσωπικού.

Η μείωση στα έξοδα προσωπικού αναμένεται να προσεγγίσει το 10% για το 2012 σε επίπεδο ομίλου σε σχέση με το 2011 και επιπρόσθετα κατά 8% το 2013 ενώ τα λειτουργικά έξοδα θα μειωθούν κατά 7% το 2012.

Με βάση τις αλλαγές που έγιναν στο διάταγμα, οι ετήσιες αποδοχές αξιωματούχων και των άλλων διευθυντικών στελεχών της Λαϊκής δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τις ετήσιες αποδοχές του γενικού διευθυντή του υπουργείου Οικονομικών.

Θέλουν σχέδιο εθελοντικής εξόδου

Η ηγεσία της ΕΤΥΚ συζήτησε τέλος Απριλίου με τον υπουργό Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη τη δυνατότητα παροχής σχεδίου εθελοντικής αφυπηρέτησης για 1.000 υπαλλήλους της Τράπεζας Κύπρου (περιλαμβάνεται και η Λαϊκή).

Σύμφωνα με την εγκύκλιο που είχε εκδώσει η συντεχνία των τραπεζικών υπαλλήλων: «Επιδίωξη του Σχεδίου είναι να δοθεί η ευκαιρία να αποχωρήσουν µέχρι 1.000 συνάδελφοι χωρίς να υποστούν µειώσεις τα Συνταξιοδοτικά ωφελήµατά τους (Ταµεία Προνοίας).

Το Σχέδιο πρέπει να περιλαµβάνει πρόνοια ότι σε περίπτωση κουρέµατος, τότε η ίδια η Τράπεζα θα καταβάλει µέσω Σχεδίου τέτοια αποζηµίωση που να υπερκαλύπτει το κούρεµα ούτως ώστε ο συνάδελφος να µην υποστεί ζηµιά».

Πολύ προσωπικό αλλά λιγότερη δουλειά

Μετά από λίγο καιρό το σημερινό τοπίο δεν θα θυμίζει το σημερινό. Η ΕΤΥΚ είναι έτοιμη να διαπραγματευθεί τις θέσεις των εργαζομένων, με ποιο τρόπο και κριτήρια θα γίνουν οι αποχωρήσεις και τι αποζημιώσεις θα δοθούν.

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων θα ήθελαν προγράμματα στοχευμένης εθελουσίας εξόδου με οικονομικά κίνητρα για συγκεκριμένα τμήματα του προσωπικού, όπου δηλαδή προκύπτει διπλοκάλυψη, χωρίς να διαταραχθεί η εργασιακή ειρήνη.

Η διοίκηση θα κληθεί να συρρικνώσει το νέο δίκτυο ενώ σταδιακά θα απομακρύνεται  και το «πλεονάζον» εργατικό δυναμικό.

Το ίδιο θα συμβεί και σε επίπεδο διοίκησης, δηλαδή στα ανώτερα και μεσαία στελέχη του μάνατζμεντ της νέας τράπεζας. Στόχος είναι η μείωση του λειτουργικού τους κόστους και η επίτευξη οικονομιών κλίμακας, την οποία μετ΄ επιτάσεως ζητά η Τρόικα.

Η διοίκηση θα κληθεί να βρει την καλύτερη λύση σε ό,τι αφορά τις διπλοκαλύψεις των τραπεζικών καταστημάτων αλλά και το πλεονάζον προσωπικό. Η κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί είναι δραματική.

Αρκετοί υπάλληλοι δεν έχουν αντικείμενο εργασίας, πηγαίνουν κανονικά στις δουλειές τους, συμπληρώνουν τις ώρες τους και πληρώνονται κανονικά. Η χορήγηση νέων δανείων είναι ως επί το πλείστον παρελθοντικού χρόνου.

Το σύνηθες έργο των τραπεζών είναι η ρύθμιση αιτημάτων για αναχρηματοδότηση και να δίνουν εξηγήσεις για τους περιορισμούς που υπάρχουν στη διακίνηση κεφαλαίου.

Επιχειρήσεις και ιδιώτες παραδοσιακά συνεπείς, κατέστησαν λόγω κρίσης και απουσίας ρευστότητας, ασυνεπείς στις υποχρεώσεις τους ή και επισφαλείς.

Η απεγνωσμένη τους ανάγκη για ρευστότητα δεν μπόρεσε να τύχει της δέουσας ανταπόκρισης από δυο τράπεζες που χαρακτηρίστηκαν αφερέγγυες.

Στα κτήρια διοίκησης η κατάσταση είναι ακόμη πιο τραγική καθώς κανείς δεν ξέρει τι να κάνει εν τη απουσία και του εκτελεστικού διευθυντή.

Το πλεονάζον προσωπικό στις κεντρικές υπηρεσίες των δυο τραπεζών είναι ορατό ενώ στα καταστήματα οι τραπεζικές εργασίες έχουν μειωθεί κάθετα.

EN ΣΥΝΤΟΜΙΑ

Σήμερα στη νέα Τράπεζα Κύπρου οι εργαζόμενοι ανέρχονται στους 5.640, εκ των οποίων οι 3.250 προέρχονται από την Τράπεζα Κύπρου και οι 2.390 από τη Λαϊκή Τράπεζα.

Στα κτήρια διοίκησης η κατάσταση είναι ακόμη πιο τραγική καθώς κανείς δεν ξέρει τι να κάνει εν τη απουσία και του εκτελεστικού διευθυντή.

Οι εργαζόμενοι περιμένουν να δούνε τα σχέδια πρόωρης αφυπηρέτησης που θα προτείνει η νέα διεύθυνση όταν υπάρξει. Ο διορισμός διευθύνοντος συμβούλου προσδοκάται ότι θα κινήσει διαδικασίες που θα βγάλουν το προσωπικό από την αβεβαιότητα.

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων θα ήθελαν προγράμματα στοχευμένης εθελουσίας εξόδου με οικονομικά κίνητρα για συγκεκριμένα τμήματα του προσωπικού, όπου δηλαδή προκύπτει διπλοκάλυψη, χωρίς να διαταραχθεί η εργασιακή ειρήνη.

Γράφει: Θεανώ Θειοπούλου