«Θα χώριζα τη ζωή μου σε προ-κορωνοϊού και μετά–κορωνοϊού», ανέφερε στον «Φ» ο συντονιστής της ομάδας ασθενών του δικτύου Long-Covid Cyprus, Αντώνης Περικλέους.
Κόπωση, δυσκολία στην αναπνοή, εύκολη κούραση, διαταραχές μνήμης, πονοκέφαλοι και μυαλγίες, αναφέρονται σχεδόν από όλους τους ασθενείς, ανεξαρτήτως φύλου ή ηλικίας, οι οποίοι κάνοντας την εγγραφή τους στο δίκτυο καλούνται να περιγράψουν τα συμπτώματα που τους ταλαιπωρούν. Πόνος στα κόκαλα, διαταραχές γεύσης και όσφρησης, απώλεια μαλλιών ακολουθούν σε συχνότητα, ενώ στις αναφορές των γυναικών περιλαμβάνεται σε μεγάλο ποσοστό και η διαταραχή στον κύκλο εμμήνου ρύσης. Μέχρι χθες το μεσημέρι, στο δίκτυο, ήταν εγγεγραμμένα 317 μέλη.
«Εκείνο που βλέπουμε με τις πρώτες αυτές καταγραφές, γιατί δεν πρόκειται για μια επιστημονική ανάλυση, αλλά για την ανάλυση των όσων οι ίδιοι οι ασθενείς μάς περιγράφουν, είναι επιβεβαίωση των όσων κι εμείς ως γιατροί παρατηρούμε από το Φθινόπωρο του 2020 στους ανθρώπους που είχαν νοσήσει με κορωνοϊό στις αρχές της πανδημίας», ανέφερε από πλευράς του ο συντονιστής της ομάδας γιατρών του δικτύου, Κωνσταντίνος Τσιούτης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Επανεξέταση τεστ, SafePass και μέτρων εισηγείται ο Τσιούτης
Σε ό,τι αφορά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην καθημερινότητά τους, από την ανάλυση των αναφορών τους στο δίκτυο, προκύπτει ότι αυτά αφορούν κυρίως τη λειτουργικότητά τους σε σχέση με την εργασία τους, αλλά και τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν πλέον στις κοινωνικές τους υποχρεώσεις εξαιτίας της κόπωσης που καθημερινά τους ταλαιπωρεί.
«Στην αρχή θεωρούσα ότι ήταν η ιδέα μου και ότι τίποτα από όσα ένιωθα δεν ήταν πραγματικό», η χαρακτηριστική αναφορά γυναίκας ασθενούς με «long-covid», η οποία ως συμπτώματα περιέγραψε την κόπωση, εύκολη κούραση, διαταραχή μνήμης και απώλεια μαλλιών.
«Στη δουλειά μου όταν λέω ότι από μια ώρα και μετά, κυρίως το απόγευμα, δεν μπορώ να αποδώσω κανονικά, αντιμετωπίζω πρόβλημα», η αναφορά άλλου ασθενούς, ο οποίος περιέγραψε κόπωση, διαταραχή μνήμης, σύγχυση και μυαλγίες.
«Με την ανακοίνωση της δημιουργίας μιας ομάδας ανθρώπων που έχουν τα ίδια προβλήματα με εμένα, νιώθω ότι πλέον δεν θα χρειάζεται να κρύβομαι και να φοβάμαι και να προσπαθώ να δικαιολογώ τον εαυτό μου γιατί κουράζομαι εύκολα, γιατί έχω πρόβλημα μνήμης, γιατί άμα πιεστώ ή κουραστώ γράφω ανάποδα ενώ ποτέ μου δεν υπήρξα δυσλεκτική… πράγματα που πριν νοσήσω με κορωνοϊό για εμένα ήταν άγνωστα.» Η συγκεκριμένη ασθενής περιγράφει, επίσης, διαταραχές ύπνου και μυαλγία.
«Εδώ και ενάμιση χρόνο, δεν μυρίζομαι, έχω πόνο στα κόκκαλα και κουράζομαι», περιγράφει άλλος ασθενής, ενώ δεύτερος αναφέρει: «Έχω βήχα, ο οποίος ποτέ δεν υποχώρησε, δυσκολία στην αναπνοή, σύγχυση».
Οι περισσότεροι από τους ασθενείς χρησιμοποιούν τις λέξεις «σύγχυση» ή «ομίχλη» στην προσπάθειά τους να περιγράψουν αυτό που νιώθουν, ενώ αρκετοί είναι αυτοί που όταν κλήθηκαν να μεταφέρουν σε μια μόνο πρόταση την κατάσταση στην οποία βρίσκονται χρησιμοποίησαν τη λέξη «λαβύρινθος», ενώ περισσότεροι από τους μισούς αναφέρουν ότι στα αρχικά στάδια μετά τη νόσησή τους με κορωνοϊό είχαν την εντύπωση ότι αυτά που ένιωθαν δεν ήταν πραγματικά. Παράλληλα, αρκετοί, μικρότεροι σε ηλικία, αναφέρουν ότι αποφεύγουν να αναφέρουν σε άλλα άτομα τα συμπτώματα που παρουσιάζουν κυρίως όταν αυτά αφορούν τις διαταραχές μνήμης ή την κόπωση.
«Το κυριότερο που με ταλαιπωρεί είναι η κόπωση και οι πόνοι στις κλειδώσεις. Λες και έχω συνέχεια φλεγμονές. Στην αρχή δεν μπορούσα να πιστέψω ότι είναι δυνατό ένας ιός να σου αφήσει τόσα συμπτώματα και για αυτό τον λόγο αρνούμουν να αποταθώ σε κάποιο γιατρό. Νόμιζα ότι ήμουν κατά φαντασία ασθενής. Όμως διαπίστωσα ότι δεν μπορούσα να ανεβώ τις σκάλες του σπιτιού μου, τις σκάλες στη δουλειά μου διότι μου άρεσε να ασκούμαι κιόλας με αυτό τον τρόπο, διαπίστωσα ότι σιγά σιγά σταμάτησα το καθημερινό μου περπάτημα και επειδή είχα ταυτόχρονα και απώλεια μνήμης κάτι που με στενοχωρεί πολύ. Έχασα επίσης την ευκρίνεια της όρασής μου», περιγράφει από πλευράς του ο συντονιστής της ομάδας ασθενών του δικτύου, εξηγώντας ότι ο ίδιος όταν νόσησε με κορωνοϊό τον Νοέμβριο του 2020, είχε σοβαρά συμπτώματα της Covid- 19, ενώ χρειάστηκε να λάβει και ενδονοσοκομειακή φροντίδα. Όπως είπε ο κ. Περικλέους, «διαπιστώνουμε τώρα ότι ναι μάλλον δημιουργείται μια νέα ομάδα ασθενών και εκείνο που βλέπουμε είναι ότι όπως ο κορωνοϊός από άνθρωπο σε άνθρωπο ενεργεί διαφορετικά και ο καθένας αντιδρά διαφορετικά όταν κολλήσει, παρατηρούμε ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει και με τους ασθενείς που παρουσιάζουν αυτό το σύνδρομο «long-covid».
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με αυτό το σύνδρομο, πρόσθεσε, «είναι περισσότερο λειτουργικότητας, σχετίζονται με την ποιότητα ζωής τους και την καθημερινότητά τους. Αυτό είναι και το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε μέσα από το δίκτυο. Πρέπει να ενημερωθεί ο κόσμος, να ενημερωθούν οι πολίτες, οι εργοδότες, οι αρμόδιοι για αυτά τα προβλήματα. Είμαστε μια ομάδα ασθενών που χρειάζεται βοήθεια σε συγκεκριμένα πράγματα. Μπορεί να χρειαστεί στη συνέχεια μια διαφορετική φαρμακοθεραπεία, μπορεί να χρειάζονται κάποιες εξειδικευμένες εξετάσεις μέσω του ΓεΣΥ, μπορεί να χρειάζεται να δίνονται κάποιες διευκολύνσεις στην εργασία σε ορισμένα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα με την κινητικότητά τους». «Μακάρι όλα αυτά τα συμπτώματα που ζούμε τώρα με την πάροδο του χρόνου να αρχίσουν να εξαφανίζονται. Τώρα βλέπουμε ότι υπάρχουμε κάποιοι, οι οποίοι τα ζούμε εδώ και έναν και πλέον χρόνο. Άρα προς το παρόν, όπως συμβαίνει και διεθνώς, είμαστε στην αρχή της καταγραφής των δεδομένων για αυτό το σύνδρομο», κατέληξε ο συντονιστής της ομάδας ασθενών του δικτύου «Long-Covid Cyprus».
Προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα με βιταμίνες
Μια πιο επίσημη καταγραφή, ανέφερε ο συντονιστής της ομάδας γιατρών του δικτύου Κωνσταντίνος Τσιούτης, γίνεται μέσα από τη συμπλήρωση ειδικού ερωτηματολογίου, το οποίο καλούνται να απαντήσουν άτομα που έχουν νοσήσει με κορωνοϊό. Αυτά, ωστόσο είπε, είναι δεδομένα τα οποία θα δούμε και θα αναλύσουμε με τον σωστό τρόπο πριν προχωρήσουμε στην όποια δημοσιοποίηση.
Προς το παρόν, ανέφερε, «οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ότι σε περίπτωση που αντιμετωπίζουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε «long-covid», πρέπει να απευθύνονται στον προσωπικό τους γιατρό, ο οποίος και θα τους καθοδηγήσει για τα υπόλοιπα».
Από τους διαλόγους που αναπτύσσονται μεταξύ των ασθενών στο δίκτυο, «παρατηρήσαμε ότι κάποιοι λαμβάνουν βιταμίνες και βλέπουμε ότι οι ασθενείς μας ανταλλάζουν απόψεις για τον τρόπο με τον οποίο ο καθένας προσπαθεί να αντιμετωπίσει τα δικά του προβλήματα και βεβαίως η λήψη βιταμινών από τη στιγμή που άνθρωποι νιώθουν κόπωση και κουράζονται εύκολα είναι για πολλούς αυτονόητη. Ως γιατροί, εκείνο που τονίζουμε, είναι ότι όλοι οι ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν είτε βιταμίνες είτε άλλα σκευάσματα μόνο μετά από συζήτηση με τον γιατρό τους, διότι σε πολλές περιπτώσεις, αν και τα βιταμινούχα σκευάσματα από μόνα τους δεν προκαλούν κάποιο κακό, αντιθέτως, ενδεχομένως να αλληλεπιδρούν με άλλα φάρμακα, τα οποία οι ασθενείς λαμβάνουν, και εκεί να επηρεάζεται γενικά η θεραπεία τους».