Mε 19 παραγωγές και 26 παραστάσεις κι ένα πρόγραμμα που… δεν τελειώνει, το Διεθνές Φεστιβάλ Λευκωσίας άνοιξε τα χαρτιά του για το 2022. Η διοργάνωση ξεκινά φέτος εγκαινιάζοντας τη συνεργασία του με το Εθνικό Θέατρο του Ισραήλ Χαμπίμα.

Ο Δήμαρχος Λευκωσίας προσκάλεσε όλες και όλους στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας και στα λεωφορεία της πρωτεύουσας για να απολαύσουν, από τις 26 Οκτωβρίου τη γιορτή πολιτισμού της πόλης. Την αυλαία ανοίγει η έκθεση φωτογραφίας «Elle- Cyprus In The Feminine». Ανάμεσα στους δημιουργούς που βάζουν την υπογραφή τους στις υπό παρουσίαση παραγωγές είναι οι Κωνσταντίνος Ρήγος, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Περικλής Δεντάκης και το κουβανέζικο συγκρότημα Septeto Santiaguero.

Για φέτος το Φεστιβάλ οραματίζεται ένα καλύτερο κόσμο αποδοχής και συμπερίληψης του συνανθρώπου ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας, σεξουαλικού προσανατολισμού και δυνατοτήτων. Ο συγκεκριμένος στόχος του Φεστιβάλ διαπερνά και τη φετινή ταυτότητα του που έχει σχεδιάσει ο Κύπριος εικαστικός, αρχιτέκτων και πανεπιστημιακός Aργύρης Aγγελή.  Στο έργο του γκρεμίζονται τα τείχη της διαφορετικότητας και τα τείχη της Λευκωσίας γίνονται παράθυρα στο αύριο.

Η ομάδα του φεστιβάλ παρουσίασε στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας το πρόγραμμα της τρίτης έκδοσης, μιας γιορτής των παραστατικών τεχνών για την πόλη της Λευκωσίας με σειρά παραστάσεων θεάτρου, μουσικής και σύγχρονου χορού αλλά και και παράλληλες δράσεις. 

«Εμπνευστήκαμε ένα φεστιβάλ που θα είναι κοντά στην κοινωνία, που θα χαρίσει στην Κύπρο μια θέση στον ευρωπαϊκό πολιτιστικό χάρτη, ένα φεστιβάλ μωσαϊκό πολιτισμών, και πιστεύω ότι τα καταφέραμε» είπε ο Δήμαρχος Λευκωσίας Κωνσταντίνος Γιωρκάτζης. 

Ο πρόεδρος της συνδιοργανώτριας εταιρείας Nicosia For Art, Γιώργος Παμπορίδης, αναφέρθηκε στην επιλογή των διοργανωτών να θέσουν ως υπότιτλο του φετινού φεστιβάλ τους στίχους του κορυφαίου ποιητή της Λευκωσίας και της Κύπρου, Μιχάλη Πασιαρδή: «Μα τούτα μας εσώσασιν, οι τραουδκιές τζ’ οι μύθοι».  Όπως χαρακτηριστικά τόνισε «συνεχίζουμε με την απόλυτη πεποίθηση ότι ο πολιτισμός είναι το οξυγόνο μας. Είναι ζωογόνος, είναι ανάγκη και αδιαμφισβήτητο δικαίωμα όλων των πολιτών».

Ο Γ. Παμπορίδης, ωστόσο, επεσήμανε ότι είναι όμως κλάδος της οικονομίας του τόπου που στηρίζεται, δυστυχώς, ανεπαρκώς από την πολιτεία. Αναφέρθηκε και στην οικονομική στήριξη του Φεστιβάλ από την πολιτεία, που μειώθηκε κάθετα από τις €150.000 το 2019, στις €50.000 το 2021 και μηδενίστηκε το 2022.  

Στη συνέχεια ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ και Γενικός Διευθυντής της Nicosia For Art Γιώργος Γ. Παπαγεωργίου παρουσίασε το πρόγραμμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Λευκωσίας 2022, που ξεκινά στις 26 Οκτωβρίου αλλά… δεν τελειώνει.  Μετά από ένα εντατικό 40ήμερο, θα συνεχίσει να δίνει το στίγμα του καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, μέχρι το επόμενο φεστιβάλ το Φθινόπωρο του 2023: 

ΘΕΑΤΡΟ

Το Εθνικό Θέατρο του Ισραήλ (Habima) παρουσιάζει στις 28 Οκτωβρίου την παραγωγή του με το τελευταίο έργο του Ιτάι Σέγκαλ «Αυτόν αγαπά η ψυχή μου» (The One My Soul Loves), σε σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή του Χαμπίμα, Μοσέ Κέπτεν.  Βασίζεται στη τρομοκρατική ενέργεια στο Bar Noar της κοινότητας ΛΟΑΤΙ+ τον Αύγουστο του 2009 στο Τελ Αβίβ.  Ο Αμίτ Ραχάβ (γνωστός από το “Unorthodox” του Netflix) πρωταγωνιστεί στο ρόλο του Γιονατάν, του ομοφυλόφιλου γιου μιας καθημερινής οικογένειας που φαντάζει αγαπημένη.  Μιας οικογένειας, όμως, με μυστικά και πληγές από το παρελθόν, αγωνίες και καταστροφικές προκαταλήψεις.  Χορηγός: Πρεσβεία του Ισραήλ.

Η παράσταση με το έργο του Φιλίπ Μινγιανά «Η μικρή μέσα στο σκοτεινό δάσος», σε σκηνοθεσία Περική Δεντάκη, που έλαβε μέρος στο Φεστιβάλ της Αβινιόν 2021, παρουσιάζεται στις 2 Νοεμβρίου. Πρόκειται για μία καλλιτεχνική σύνθεση θεάτρου, μικρογλυπτικής, video art, κινηματογράφου και μουσικής.  Μια ελεύθερη διασκευή του μύθου «Πρόκνη και Φιλομήλα» από τις Μεταμορφώσεις του Οβίδιου, ο οποίος συναντάται και στη χαμένη τραγωδία του Σοφοκλή «Τηρεύς». Πρόκειται για τη μυθική ιστορία του βασιλιά της Θράκης, Τηρέα, ο οποίος παντρεύτηκε την Πρόκνη, κόρη του βασιλιά της Αθήνας.  Η Πρόκνη, ζώντας μετά το γάμο της στη μακρινή Θράκη, νοσταλγεί την αδελφή της Φιλομήλα και ο Τηρέας αποφασίζει να τη φέρει για λίγο κοντά της. Στον ταξίδι για τη Θράκη όμως παρασύρεται από την ομορφιά της Φιλομήλας και τη βιάζει, εγκαταλείποντάς την σε μια καλύβα στο δάσος. Για να μην μαρτυρήσει σε κανέναν το έγκλημά του, της κόβει τη γλώσσα. 

Στις 12 και 13 Νοεμβρίου παρουσιάζεται το θεατρικό δρώμενο «Routes λ2» της Ελλάδας Ευαγγέλου, σε σκηνοθεσία Μαρίας Βαρνακκίδου. Αποτελεί συνέχεια του «Routes» που οι ίδιοι δημιουργοί έπλασαν το 2019 στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Perform to Reform», σε συνεργασία με την ACCEPT ΛΟΑΤΙ+ Κύπρου.  Στόχος του δρώμενου, που θα πραγματοποιηθεί σε ένα λεωφορείο που θα κινείται στο ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας, είναι να προβληθούν τα βιώματα ατόμων της ΛΟΑΤΙ+ κοινότητας μέσα από ιστορίες που συχνά παραμένουν στο περιθώριο. 

Η ΕΘΑΛ παρουσιάζει το έργο του Αύγουστου Στρίντμπεργκ «Ο πατέρας» σε σκηνοθεσία της Νεχίρ Ντεμιρέλ, στις 22 Νοεμβρίου. Τα θέματα που βασάνιζαν τον συγγραφέα το 1887, όπως η πατρότητα, οι σχέσεις των δύο φύλων και οι συγκρούσεις ανάμεσα στον πατέρα και την μητέρα για το μέλλον του παιδιού τους, αφορούν και προβληματίζουν ακόμη.  Στο σαλόνι της οικογένειας που μας παρουσιάζει ο Στρίντμπεργκ μαίνεται ένας πόλεμος υπόγειος, που ξεσπά μπροστά στα μάτια των θεατών.

Στις 27 και 28 Δεκεμβρίου επανέρχεται η επιτυχημένη παραγωγή του περυσινού Φεστιβάλ «STILL- Ένα άγαλμα που γύρισε τον κόσμο» των Σταύρου Σταύρου και Θοδωρή Οικονόμου, σε σκηνοθεσία Κώστα Σιλβέστρου. Έχοντας ενθουσιάσει 6000 μικρούς και μεγάλους, κλείνει το 2022 με δύο ακόμα παραστάσεις. Θέμα του έργου η φιλία ανάμεσα σε ένα κυνηγημένο από τον πόλεμο κορίτσι και σε ένα άγαλμα-στρατιώτη.  Το έργο υμνεί την ειρήνη, την αποδοχή της διαφορετικότητας, καθώς και τη δύναμη της πραγματικής αγάπης.  Ο σκηνοθέτης Κώστας Σιλβέστρος και ο χορογράφος Παναγιώτης Τοφή συνθέτουν από κοινού την παράσταση παρασυρόμενοι από την ιστορία που επινόησε ο στιχουργός Σταύρος Σταύρου και την πρωτότυπη μουσική του Έλληνα πιανίστα και συνθέτη Θοδωρή Οικονόμου.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Στις 30 Οκτωβρίου παρουσιάζεται η παράσταση με τίτλο «Πατρίδα λέω τα τραγούδια- Σμύρνη 1922-2022». Η Σμύρνη με τη θρυλική ομορφιά και την τραγική της κατάληξη, θα είναι για πάντα η πιο αγαπημένη «χαμένη πατρίδα» των Ελλήνων.  Εκατό χρόνια μετά τη θλιβερή επέτειο της μικρασιατικής καταστροφής, η Ελένη Τσαλιγοπούλου αποδίδει διαχρονικά τραγούδια της Σμύρνης και δημιουργίες συνθετών της εποχής και η Ελένη Κοκκίδου αφηγείται  μαρτυρίες του ξεριζωμού και αποσπάσματα από σχετικά έργα της ελληνικής λογοτεχνίας.

Στις 5 και 6 Νοεμβρίου, τα τραγούδια του Γιώργου Χατζηπιερή, που μεγάλωσαν και μεγαλώνουν γενιές ολόκληρες παιδιών, θα αποτελέσουν το υλικό της πρώτης μουσικής παράστασης του «Τεμπέλη Δράκου», που θα κάνει την πανελλήνια πρεμιέρα της στο πλαίσιο του Φεστιβάλ.  Σκηνοθετεί ο Κωνσταντίνος Ρήγος και συμμετέχουν οι Ρένα Μόρφη, Γιάννης Διονυσίου, Σοφία Παπάζογλου, Δώρος Δημοσθένους και η Παιδική / Νεανική χορωδία «Μουσικοί Ορίζοντες» της Ανθής Παπαφιλίππου, με κλιμάκιο της Παιδικής Χορωδίας του Δήμου Λευκωσίας.

Στις 12 Νοεμβρίου η 20χρονη Μαρίνα Σπανού, παίρνει την κιθάρα της και μας καλεί σε μια μουσική περιπλάνηση στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας.  Το φεστιβάλ με χαρά παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Κύπρο την κυπριακής καταγωγής νεαρή τραγουδοποιό, η οποία τον Ιούνιο του 2020, έστησε το ηχείο της κάτω από την Ακρόπολη και ξεκίνησε να τραγουδά για πρώτη φορά δημόσια.  Δυο χρόνια μετά πλημμυρίζει μουσικές σκηνές και θέατρα και θεωρείται η ανερχόμενη δύναμη της ελληνικής δισκογραφίας.

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου παρουσιάζει για πρώτη φορά στις 19 Νοεμβρίου μία αντιπροσωπευτική επιλογή από τα τραγούδια του, σε ένα πρόγραμμα που απαρτίζεται όχι μόνο από τις μεγάλες επιτυχίες του, αλλά και από κρυμμένα τραγούδια διαμάντια από το σύνολο του έργου του.  Μαζί του οι Κώστας Μακεδόνας, Βερόνικα Δαβάκη και ένα 10μελές σύνολο εξαιρετικών μουσικών, που αποκαλύπτουν δεξιοτεχνικά τις λεπτές διαβαθμίσεις της μουσικής του και τα πλούσια, καλειδοσκοπικά ηχοχρώματά του.  Μια ξεχωριστή συναυλία υψηλής αισθητικής, με ανεξίτηλες μελωδίες, ποιητικό λόγο, υπέροχες ερμηνείες και το κύρος ενός από τους κορυφαίους συνθέτες μας.

Το Φεστιβάλ, με την πολύτιμη συνεργασία της Πρεσβείας της Κούβας, παρουσιάζει στις 20 Νοεμβρίου για πρώτη φορά στην Κύπρο το δυο φορές βραβευμένο με Latin Grammy (2015, 2018) κουβανέζικο συγκρότημα Septeto Santiaguero. Αποτελούμενο από οκτώ μουσικούς, οι Septeto Santiaguero αναζωογονούν τους παραδοσιακούς κουβανέζικους ήχους για τα αυτιά της νέας γενιά, φέρνοντας το κουβανέζικο groove στην Κύπρο.

Οι ερμηνεύτριες Sarah Milne & Σοφία Πατσαλίδου, συνοδευόμενες από το γυναικείο συγκρότημα Vixen Girl, παρουσιάζουν στις 30 Νοεμβρίου ένα υψηλής ενέργειας πρόγραμμα με τραγούδια που έγιναν γνωστά από παγκοσμίου φήμης ποπ ντίβες, όπως η Beyonce, η Lady Gaga, η Rihanna, η Joy Crookes, η Celeste και η Alicia Keys, μαζί με αγαπημένα τραγούδια μουσικού θεάτρου. Τίτλος της συναυλίας: «Girl Power‘. 

Στην παράσταση «Μαζί στο φως», που παρουσιάζεται στις 2 Δεκεμβρίου, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης μας προσκαλεί να βιώσουμε πώς είναι να ζεις με τυφλότητα, σε μια συναυλία στο σκοτάδι, για την υποστήριξη του έργου της Σχολής Τυφλών.  Μία πρόσκληση για ενσυναίσθηση και κατανόηση του πως είναι να ζεις με οπτική αναπηρία.

ΧΟΡΟΣ

Η παγκύπρια πρεμιέρα του νέου έργου του χορογράφου Παναγιώτη Τοφή «Body of Mine» έχει οριστεί για τις  15 Νοεμβρίου. Θέμα του είναι το σώμα, το πιο αυθεντικό, προσωπικό και ατόφιο εργαλείο στο καλλιτεχνικό φάσμα και κοινό σημείο αναφοράς μεταξύ ερμηνευτών και κοινού.  Το έργο, έχοντας στο επίκεντρο του τέσσερεις γυναίκες δημιουργούς, τρεις χορεύτριες και μια ηθοποιό, προβληματίζεται ως προς την αυτονομία και την ιδιοκτησία των σωμάτων μας σε μία αναπόφευκτα καπιταλιστική πραγματικότητα.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Λευκωσίας, συνεχίζει τη συνεργασία του με τη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση παρουσιάζοντας στις 16 και 17 Νοεμβρίου ένα δίπτυχο σύγχρονου χορού που αποτελείται από έργα που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος «Europe Beyond Access», που αποσκοπεί στο να φέρει στο προσκήνιο της ευρωπαϊκής πολιτιστικής σκηνής καλλιτέχνες παραστατικών τεχνών με αναπηρία. Πρόκειται για τις παραστάσεις «Re-Call» σε χορογραφία Βενετσιάνας Καλαμπαλίκη και «Έχουν τα ρομπότ συναισθήματα» από τον χορογράφο με μαθησιακές δυσκολίες Μανώλη Σαριδάκη. Στην πρώτη, με αφετηρία τις προσωπικές τους ιστορίες δύο περφόρμερ, μία αρτιμελής και μία σε τροχοκάθισμα, ανακαλούν μνήμες από το παρελθόν και χαράζουν διαδρομές στο παρόν, δημιουργώντας τη δική τους πορεία στον χρόνο, που διαρκώς μεταβάλλεται, αλλάζει ρυθμούς και κατευθύνσεις. Η δεύτερη είναι ντεμπούτο χορογραφίας, μια sci-fi περιπέτεια που μας μεταφέρει σε ένα σύμπαν όπου τεχνητή και συναισθηματική νοημοσύνη αναμετρώνται. Τα «ρομπότ» επί σκηνής εκτελούν το καθένα και όλα μαζί από έναν προσωπικό χορό και στη συνέχεια μεταφέρονται σε ένα εικονικό bar/club, όπου τους δίνονται νέες εντολές για συναισθήματα on demand!

Το «Landscape», που παρουσιάζεται στις 23 Νοεμβρίου είναι το τρίτο κατά σειρά έργο της Έλενας Αντωνίου, στο οποίο συνεχίζει να παρατηρεί, ως γυναίκα, την αλληλεπίδρασή της με τις πατριαρχικές κουλτούρες του 21ου αιώνα.  Υπερεκθέτει το θηλυκό σώμα και εξαντλεί το όριο της θεαματικότητας προσκαλώντας το βλέμμα των θεατών. Δημιουργεί τον χώρο στο σώμα να υπάρξει ως βαθιά τραυματισμένο αλλά και ελεύθερα σεξουαλικό.

Το νέο έργο του Φώτη Νικολάου «O Dark, Dark, Dark», που παρουσιάζεται στις 28 Νοεμβρίου, δίνει σώμα σε αυτά που δεν τολμάμε να πούμε ή να κάνουμε, να ρίξει φως σε αυτά που κρύβουμε και οχυρώνουμε πίσω από προστατευτικές ασπίδες. Στόχος να μας ωθήσει να δοκιμάσουμε να σταθούμε με θάρρος, ευάλωτοι όπως είμαστε απέναντι στη πραγματική ζωή και το τώρα, να αποδεχτούμε τη διαφορετικότητα των άλλων και τη δική μας που δεν ορίζεται ως ιδιαιτερότητα αλλά χάρισμα. 

Το δεύτερο δίπτυχο σύγχρονου χορού από την Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, που παρουσιάζεται στις 6 Δεκεμβρίου, αντιπαραβάλει τον γυναικείο ψυχισμό με τα στερεότυπα της ανδροκρατούμενης κοινωνίας. Πρόκειται για τη χορογραφία του Αλέξανδρου Σταυρόπουλου «Τις Τετάρτες φοράμε ροζ» και τη χορογραφία του Ηλία Χατζηγεωργίου «A Bounce 4 Men». Στην πρώτη, πέντε γυναίκες μοιράζονται μια επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα και το όνειρο της απόδρασης, σαν ζωντανές κούκλες σε μια βιτρίνα που αναζητούν την έξοδο. Στο επιχρυσωμένο κλουβί, ενός ονειρικού, παραμυθένιου καταφυγίου, οι ερμηνεύτριες επιδίδονται σε μια σειρά από μεταμορφώσεις: συνειδητοποιημένες φεμινίστριες, παρεξηγημένες Barbies, πριγκίπισσες της Disney και αμαζόνες που αναζητούν ικανοποίηση και χειραφέτηση. Στη δεύτερη, πίσω από τα στερεότυπα της ανδροκρατούμενος hip hop κουλτούρας που ζητά αποδείξεις δύναμης, επικράτησης και εξουσίας, τέσσερις άνδρες, νέοι, ωραίοι, δυνατοί, βίαιοι αλλά και ανώριμοι, παγιδευμένοι στην ταυτότητα που τους δόθηκε, μάχονται για να βρουν τον παλμό τους και να οδηγηθούν σε κάτι πιο βαθύ, ουσιώδες και αρχέγονο.  Άλλοτε με χιούμορ και αυτοσαρκασμό και άλλοτε με σκληρότητα, βία και φόβο.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Την αυλαία για το φετινό φεστιβάλ ανοίγει στις 26 Οκτωβρίου η έκθεση φωτογραφίας του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών με τίτλο «Elle- Cyprus In The Feminine». Μέσα από τη φωτογραφική ματιά του Στέφανου Κουρατζή αποκαλύπτονται με μοναδικό τρόπο οι θεότητες της γονιμότητας, τα αναθηματικά ειδώλια της Κυπρο-Αρχαϊκής περιόδου αλλά και οι θρυλικές Ελληνίδες και Αιγύπτιες θεές της Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής περιόδου. Έρευνα – επιμέλεια: Κατερίνα Λουί Νικήτα. Διάρκεια: Μέχρι 13 Νοεμβρίου. 

Η έκθεση του εικαστικού Μιχάλη Χαραλάμπους «ΑΝΙΜΑ» παρουσιάζεται από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου. Ο Μιχάλης Χαραλάμπους με την καινοτόμα εγκατάσταση εικονικής (virtual reality) και επαυξημένης πραγματικότητας (augmented reality) ΑΝΙΜΑ (η ψυχή στα λατινικά), εξερευνά τη δυνατότητα υπέρβασης στεγανοποιημένων αντιλήψεων αναφορικά με τα όρια της ανθρώπινης συνθήκης, ερευνώντας εις βάθος και αναπροσαρμόζοντας αρχαίες κυπριακές αναπαραστάσεις του «μετα-ανθρώπου», οι οποίες βρίσκονται στο Κυπριακό Μουσείο στη Λευκωσία και στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο.  Η εγκατάσταση πρωτοπαρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2022 στην Ύπατη Αρμοστεία της Κύπρου στο Λονδίνο, με επιχορήγηση των Πολιτιστικών Υπηρεσιών και τη στήριξη του Τμήματος Αρχαιοτήτων, του CYENS Centre of Excellence και του Βρετανικού Μουσείου.  Επιμέλεια: Μάριος Ψαράς.

Θεατροπαιδαγωγικά παιχνίδια για παιδιά από συγγραφείς μέλη του Κυπριακού Συνδέσμου Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου παρουσιάζονται τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, σε συνεργασία με τον Κυπριακό Σύνδεσμο Παιδικού και Νεανικού Βιβλίου. Θέμα τους, παραμύθια που αντλούν την θεματολογία τους από την Φιλοσοφία του Φεστιβάλ.  Ταυτόχρονα με τα παιδιά, οι γονείς θα λαμβάνουν μέρος σε εργαστήρι για γονείς από ειδικό ψυχολόγο, με την ίδια θεματολογία.